تأثير يك دوره تمرين استقامتي و مصرف عصارۀ هيدروالكلي گزنه بر شاخص هاي استرس اكسيداتيو بافت قلب موش‌هاي صحرايي ديابتي شده با استرپتوزوتوسين

مقدمه: استرس اكسيداتيو نقش مهمي در بروز و توسعه عوارض ناشي از ديابت دارد. با توجه به اثرات آنتي اكسيداني ورزش و گياه گزنه، هدف از اين مطالعه بررسي تأثير يك دوره تمرين استقامتي و عصارۀ هيدروالكلي گزنه بر شاخص‌‌هاي استرس اكسيداتيو بافت قلب موش‌‌هاي صحرايي ديابتي شده با استرپتوزوتوسين (STZ) بود. مواد و روش ها: تعداد50 موش صحرايي نر ويستار (12.42±232.7 گرم) به طور تصادفي به پنج گروه سالم كم‌‌تحرك، ديابت كم‌‌تحرك، ديابت تمرين، ديابت گزنه و ديابت تمرين گزنه تقسيم شدند. ديابت با تزريق داخل صفاقي استرپتوزوتوسين (45 ميلي گرم/كيلوگرم) القاء و 48 ساعت پس از تزريق، قند خون بيشتر از 300 ميلي‌‌گرم در دسي‌‌ليتر ملاك تأييد ديابت قرار گرفت. پروتكل تمرين استقامتي با شدت متوسط (پنج روز/ هفته) و گاواژ روزانۀ عصارۀ هيدروالكلي گزنه به مقدار 50 ميلي‌‌گرم/كيلوگرم، به مدت شش هفته اجرا شد. داده‌‌ها با آزمون‌‌هاي آماري شاپيروويلك، آناليز واريانس دوطرفه و تست تعقيبي توكي و  با استفاده از نرم افزار آماري SPSS نسخه 20 تجزيه و تحليل شدند. يافته‌ها: دو هفته پس از تزريق STZ وزن بدن در گروه‌‌هاي ديابت ـ گزنه (P=0.001) ، ديابت ـ تمرين (P=0.034) و ديابت ـ تمرين ـ گزنه (P=0.025) در مقايسه با گروه سالم كم‌‌تحرك كاهش و اين كاهش تا پايان هفته ششم ادامه داشت. همچنين شش هفته تمرين استقامتي و مصرف عصارۀ گزنه موجب كاهش معني‌‌دار قند خون در گروه‌‌هاي ديابت تمرين (P=0.001) ، ديابت گزنه (P=0.001) ، و ديابت تمرين گزنه (P=0.001) ، در مقايسه با گروه ديابت كم‌‌تحرك شد. به علاوه تمرين استقامتي و عصارۀ گزنه باعث افزايش معني‌‌دار فعاليت كاتالاز  (P=0.019) و گلوتاتيون پراكسيداز (P=0.028) و كاهش معني‌‌دار در مالون دي‌‌آلدئيد (P=0.001)  بافت قلب شد. بحث و نتيجه‌گيري: شش هفته تمرين استقامتي و مصرف عصارۀ هيدروالكلي گزنه مي‌‌تواند باعث افزايش شاخص‌‌هاي آنتي‌‌اكسيداني و كاهش پراكسيداسيون ليپيدي بافت قلب موش‌‌هاي ديابتي با استرپتوزوتوسين شود.