شناسايي عوامل مؤثر بر عدم پايبندي به مصرف دارو در بيماران HIV مثبت در ايران با رويكرد تحليل عاملي اكتشافي

مقدمه: عدم پايبندي به مصرف دارو در بيماران HIV (ويروس نقص ايمني انساني) مثبت باعث بروز بيماري‌هاي مرتبط با HIV و در نهايت كاهش كيفيت زندگي و كاهش عملكرد سيستم ايمني اين بيماران مي شود. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسايي و تبيين عوامل مؤثر بر عدم پايبندي به مصرف دارو در بيماران HIV مثبت ايران انجام شد.مواد و روش ها: مطالعه حاضر از نوع مطالعات كاربردي است كه به روش توصيفي در سال 1399-1400 انجام شد. ابتدا از طريق بررسي ادبيات پژوهش و مصاحبه با خبرگان در زمينه درمان مبتلايان به ويروس HIV، مؤلفه‌هاي اصلي مؤثر بر عدم پايبندي به مصرف دارو در بيماران HIV مثبت استخراج و با استفاده از آن‌ها، پرسش‌نامه پژوهش طراحي شد. داده‌ها از 590 نفر از بيماران HIV مثبت جمع‌آوري و با استفاده از تحليل عاملي اكتشافي و از طريق نرم‌افزارهاي SPSS نسخه 23 و ليزرل تحليل شد.يافته هاي پژوهش: چهار عامل شامل عوامل سازماني (16 گويه)، عوامل فردي (19 گويه)، عوامل آموزشي (7 گويه) و عوامل ارتباطي (7 گويه) به‌عنوان عوامل مؤثر بر عدم پايبندي به مصرف دارو در مبتلايان به ويروس HIV شناسايي شد. عوامل ارتباطي، عوامل فردي، عوامل آموزشي و عوامل سازماني با بار عاملي 0/76، 0/74، 0/73 و 0/71 به ترتيب بر عدم پايبندي به مصرف دارو در بيماران HIV مثبت تأثير داشتند.بحث و نتيجه‌گيري: به ‌منظور موفقيت در پايبندي به درمان مبتلايان به ويروس HIV، ضمن توجه به كليه عوامل چهارگانه بهتر است عوامل ارتباطي (بهبود حمايت اجتماعي بيماران از سوي خانواده و دوستان) و عوامل فردي (كنار نيامدن با وضعيت بيماري و تأثير ننگ و همچنين افشاي آن) مورد توجه بيشتري از سوي كارشناسان مركز مشاوره بيماري‌هاي رفتاري و پزشكان درمانگر قرار گيرند.