ارزيابي ديدگاه صدرالمتألهين از چگونگي ارتباط صفات فعلي خدا به ذات در آينه آيات و روايات

خداوند داراي صفات فعلي است و فعل او از ذاتش ناشي مي‌شود و تمام ماسوي الله فعل الله هستند. خداوند واحدِ بسيط لايتغير است، ولي فعل او كثير و متغير. لذا چگونه از ذات ثابت لايتغيّر الهي، افعال متغير صادر مي‌شود؟ ربط صفات فعلي به ذات الهي بايد به‌گونه‌اي تبيين شود كه باعث نقص و تناهي در خداوند نشود. ملاصدرا براساس مباني اصالت وجود، وحدت تشكيكي و قاعده بسيط الحقيقه، صفات خداوند را به‌نحو ذومراتبي معرفي مي‌كند. او به‌نحوي ربط صفات فعل به ذات را تبيين مي‌كند كه هماهنگ با وحدت و ثبات خداوند است.اين مقاله با روش توصيفي ـ تحليلي، ابتدا تبيين صدرالمتألهين از ارتباط صفات فعل با ذات الهي را بيان مي‌كند و به‌دنبال آن، به بررسي «صفات ذات و فعل الهي»، «كيفيت صدور فعل» و «ذومراتب بودن صفات الهي در آيات و روايات» مي‌پردازد. همچنين به كلمات علامه مجلسي و فيض كاشاني در اين رابطه اشاره مي‌شود. از اين رهگذر، ديدگاه صدرا در آينه متون ديني مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد. مي‌توان ديدگاه و نحوه تبيين ملاصدرا از صفات و چگونگي ربط صفات فعلي به ذات را از آيات و روايات نيز اصطياد كرد.