بررسي روند افتراقات فضايي - مكاني انواع ونداليسم در جغرافياي اسكان غيررسمي شهر زنجان با استفاده از GIS ، مورد مطالعه: محله هاي سايان و بيسيم

زمينه و هدف: معضل «ونداليسم»، تخريب عمدي اموال عمومي يا خصوصي و نوعي بيماري در قرن حاضر قلمداد مي‌شود. اين كنش، زاده عوامل متفاوتي بوده كه در ساختارهاي فضايي، بروز يافته است. ونداليسم در ساختارهاي اسكان غيررسمي به‌وضوح به چشم مي‌خورد كه تحت تأثير عوامل حاكم، در اين مناطق ايجادشده است؛ بنابراين هدف پژوهش حاضر بررسي عوامل و محركه‌هاي مؤثر بر افتراقات فضايي ونداليسم در جغرافياي اسكان غيررسمي سايان و بيسيم است.روش: اين پژوهش، در چارچوب پژوهش هاي توصيفي-تحليلي قرار مي‌گيرد. جامعه آماري پژوهش، شهر زنجان و نمونه‌هاي آماري محله هاي بيسيم و سايان است. مختصات دكارتي نمودهاي ونداليسمي محله ها به‌صورت تمام شماري ثبت ‌شده است. سپس به‌صورت فايل «اكسل» در نرم‌افزار «اس‌پي‌اس‌اس» براي تحليل‌هاي آمار توصيفي و جداول فراواني و در نرم‌افزار «جي آي اس» براي تحليل‌هاي زمين مرجع و نمايش مكاني نمودهاي وندال فراخواني شده است. به‌منظور تحليل پراكنش فضايي از آزمون‌هاي «كرنل» به‌منظور تخمين تراكم ونداليسم، آزمون «كيريجينگ» به‌منظور پيش‌بيني ريسك رخداد ونداليسم در نواحي مجاور رويدادها و شاخص نزديك‌ترين همسايگي براي بررسي واگرايي يا همگرايي نمودهاي ونداليسم استفاده‌شده است.يافته‌ها: يافته‌ها نشان مي‌دهند، عمده نمودهاي ونداليستي محله هاي سايان و بيسيم، معادل (۵۰) درصد از نوع ونداليسم مخرب، منطبق بر كاربري مسكوني بوده است كه بافت فرسوده هستند. عدم نظارت قانون در نواحي اسكان غيررسمي خصوصاً در كاربري‌هاي مخروبه و باير موجب شده (۱۸) درصد از ونداليسم محل سايان متوجه اين كاربري شود و بخشي‌هايي از بيسيم نيز در زمره كاربري رهاشده اعم از گورستان، زمين‌هاي باير كه به‌نوبه خود درصدي از انواع ونداليسم را در خود جاي‌داده‌اند.نتيجه‌گيري: نتايج حاكي از آن است كه فضاي جغرافيايي مي‌تواند نقش تقويت‌كننده‌اي بر مؤلفه‌هاي مؤثر بر ونداليسم در ساختارهاي فضايي داشته باشد. بدين‌صورت، جغرافيا شرايط سهولت براي رخداد ونداليسم را ايجاد مي‌كند. بافت‌هاي فرسوده و مخروبه شهر، زمين‌هاي باير و مختصات بدون نظارت قانون و... عوامل زمينه‌ساز رخدادهاي ونداليستي است.