• شماره ركورد
    1348529
  • عنوان مقاله

    تحليل مناقشات‌ منابع آب مشترك ناشي از توسعه اراضي كشاورزي با استفاده از نظريه بازي‌ها و مدل GMCR+ (مطالعه موردي: حوضه نازلوچاي در حوضه آبريز درياچه ‌اروميه)

  • پديد آورندگان

    كوهاني ، محمد دانشگاه اروميه - دانشكده كشاورزي - گروه مهندسي آب , بهمنش ، جواد دانشگاه اروميه - دانشكده كشاورزي - گروه مهندسي آب , وردي نژاد ، وحيدرضا دانشگاه اروميه - دانشكده كشاورزي - گروه مهندسي آب , محمدپور ، مريم دانشگاه اروميه - دانشكده كشاورزي - گروه مهندسي آب

  • از صفحه
    531
  • تا صفحه
    545
  • كليدواژه
    تحليل مناقشات , تئوري بازي‌ها , توسعه اراضي كشاورزي , غير همكارانه , منابع آب مشترك
  • چكيده فارسي
    تغييرات كاربري اراضي و توسعه كشاورزي از عوامل بسيار مهمي هستند كه بر كمّيت، كيفيت منابع آب و محيط‌زيست تأثير گذاشته است. در سال‌هاي اخير در حوضه آبريز درياچه اروميه اين تغييرات سبب افت شديد سطح آب شده ‌است. در همين راستا يكي از مصوبات هيئت وزيران پس از تشكيل كارگروه ملي نجات درياچه اروميه، ممنوعيت توسعه اراضي كشاورزي از سال 1393 در اين حوضه آبريز بود. باتوجه به وجود تعارض بين ذي‌نفعان مسئله توسعه اراضي كشاورزي، مي‌توان از ابزارهاي مدل‌سازي مناقشات جهت تحليل و ارائه راهكار استفاده نمود. از مشهورترين ابزارهاي پژوهشي كاربردي و مفيد در مدل‌سازي و تحليل مناقشات منابع آبي و زيست محيطي، نظريه‌بازي‌ها مي‌باشد. در تحقيق حاضر با استفاده از نرم‌افزار GMCR+ به تحليل مناقشه‌ منابع آبي مشترك ناشي ‌از توسعه اراضي ‌كشاورزي پرداخته شد. در تحليل اين مناقشه با شناسايي دقيق مجموعه ذي‌نفعان و استراتژي‌هاي آن‌ها در روند مناقشه (شركت آب منطقه‌اي، سازمان جهاد كشاورزي، دادگستري و كشاورزان)، مدل با 4 بازيكن، 6 گزينه و 64 وضعيت شبيه‌سازي شد. عملكرد بازيكن‌ها در گام اول به‌صورت رفتار ايده‌آل و در گام دوم با استفاده از تحليل خروجي‌هاي بدست آمده از پرسش‌نامه‌ بررسي گرديد. در ادامه 4 وضعيت در حالت ايده‌آل به‌عنوان وضعيت‌هاي تعادل و 7 وضعيت در حالت استفاده از نتايج پرسشنامه، به‌عنوان وضعيت‌هاي تعادل استخراج گرديد. همچنين مناقشه در حالت ائتلاف 3 ارگان دولتي (شركت آب منطقه‌اي، سازمان جهاد كشاورزي، دادگستري) نيز مورد بررسي قرار گرفت. در نهايت محتمل‌ترين وضعيت تعادل در نتايج بازي شناسايي گرديد. نتايج نشان داد اهميت مشاركت جدي شركت سهامي آب منطقه‌اي و سازمان جهاد كشاورزي با استفاده از ظرفيت‌هاي قانوني خود در جهت ممانعت از توسعه بي‌رويه اراضي كشاورزي مي‌تواند بسيار راه‌گشا باشد. همچنين دخالت مرجع قانوني دادگستري به‌عنوان يك عامل پيش‌گيري از وقوع جرم و در ادامه نقش آفريني آن دستگاه‌ به‌عنوان صادركننده حكم قضايي در اين مناقشه موثر است. لازم به ذكر است انطباق نتايج مدل‌سازي بارفتار ايده‌آل با نتايج مدل‌سازي از خروجي پرسشنامه نخبگاني نشان از نزديك بودن نقطه تعادل به واقعيت بوده و احتمال عملي شدن آن بالاست. اين تحقيق نشان داد در صورت ائتلاف بين بازيكنان دولتي، مي‌توان به راه حل واحدي براي حل مناقشه رسيد.
  • عنوان نشريه
    آب و خاك
  • عنوان نشريه
    آب و خاك