مقايسه تطبيقي امنيت زيستي واحدهاي پرورشي طيور محلي و دانش مديريتي و محيط‌زيستي پرورش‌دهندگان در شهرستان مراغه

امنيت زيستي نقش مهمي در بهره وري اقتصادي پرورش طيور محلي به‌عنوان يكي از اركان معيشت خانوارهاي روستايي و همچنين كنترل و انتقال بيماري هاي مشترك بين انسان و دام و يا اشاعه عوامل آلودگي ساير بيماري ها دارد. دانش يكي از مهم‌ترين عوامل اثرگذار در رعايت موارد امنيت زيستي است. هدف مقاله حاضر، سنجش سطح امنيت زيستي پرورش طيور محلي در شهرستان مراغه و عوامل مرتبط با آن است. پارادايم تحقيق تركيبي (كمي و كيفي توأمان) بود. داده‌هاي مورد نياز از طريق مصاحبه و پرسشنامه اي كه روايي آن توسط اعضاي هيأت علمي گروه علوم دامي دانشگاه زنجان تأييد شده بود، گردآوري شد. جامعه آماري تحقيق پرورش‌دهندگان طيور محلي (خانوارهاي روستايي) در روستاهاي شهرستان مراغه بودند كه از بين آن‌ها، 224 خانوار به روش نمونه‌گيري تصادفي چندمرحله‌اي و نمونه آماري بخش كيفي هم به روش نمونه‌گيري هدفمند و گلوله برفي انتخاب‌شده و مورد مطالعه واقع شدند. يافته‌ها نشان داد كه دانش 80.8 درصد زنان روستايي در ارتباط با پرورش طيور محلي در حد متوسط بوده و سطح امنيت زيستي در 78.1 درصد واحدهاي پرورشي در حد ضعيف است. اكثريت پرورش‌دهندگان از واكسن و داروهاي دامي استفاده نمي كردند و جايگاه طيور به‌گونه‌اي بود كه امكان شست‌وشو و ضدعفوني وجود نداشت. دانش پرورش طيور و تحصيلات داراي رابطه مثبت و معني دار ولي درآمد سالانه و سن رابطه منفي و معني داري با سطح امنيت زيستي داشتند. بخشي از پايين بودن سطح امنيت زيستي در واحدهاي توليدي به دانش و آگاهي پايين پرورش‌دهندگان و بخشي نيز به دليل سيستم پرورشي فضاي باز اين واحدها برمي‌گردد. دلايل و انگيزه‌هاي رعايت و عدم رعايت هر يك از اصول مورد مطالعه به روش كيفي مورد بررسي قرار گرفت.