مطالعه تطبيقي و شناسايي عوامل موثر در ايجاد سفرهاي اجباري برون‌شهري

مدل‌هاي ايجاد سفر اولين مرحله از مدل‌هاي چهار مرحله‌اي كلاسيك تقاضاي سفر هستند كه پيش‌بيني نادرست آن منجر به اتلاف منابع ملي و سطح سرويس نامطلوب زيرساخت‌ها مي‌گردد. هدف از اين پژوهش شناسايي عوامل مؤثر در ايجاد سفرهاي برون‌شهري با اهداف اجباري و مقايسه برازش مدل‌هاي رگرسيون خطي، توبيت و پواسون با استفاده از داده‌هاي مبدا–مقصد سفر جاده‌اي سال 1394 سه استان خراسان رضوي، فارس و تهران است. نتايج نشانگر عملكرد بهتر يا يكسان مدل‌هاي رگرسيون خطي و توبيت در تمامي اهداف سفر است. براي توليد سفرهاي تحصيلي متغير تعداد خودرو تحت تملك (خانوارهاي با بيش از دو وسيله نقليه) و براي جذب سرانه مالكيت خودرو از اهميت بالايي برخورداراست. همچنين متغيرهاي سهم خانوارهاي با بيش از 2 وسيله نقليه و تعداد دانشجويان در سرانه مالكيت خودرو بيشترين تأثير را بر توليد و جذب سفرهاي تحصيلي برون‌شهري دارند. در توليد سفرهاي كاري، سهم افراد در رده سني 47-32 سال و در جذب، تعداد شاغلان در سرانه مالكيت خودرو بيشترين تأثير را بر ايجاد سفرهاي كاري دارند. جمعيت ناحيه در توليد سفرهاي كاري و تحصيلي با علامت مثبت معنادار شده است اما تأثير آن در توليد سفرهاي تحصيلي حدود دو برابر است. متغير تعداد شاغلان در سرانه مالكيت خودرو تاثير مثبتي در جذب و توليد سفرهاي كاري دارد وليكن تأثير اين متغير در جذب حدود 4 برابر توليد سفرهاي كاري است. علاوه بر اين، تأثير چگالي كاربري مرتبط با هدف سفر در مدل‌هاي جذب متفاوت است به‌طوري‌كه تأثير چگالي صنعتي در جذب سفرهاي كاري تقريباً دو برابر تأثير چگالي آموزشي در جذب سفرهاي تحصيلي است كه مي‌تواند نشانگر تمايل بيشتر افراد در انجام سفرهاي كاري نسبت به سفرهاي تحصيلي برون‌شهري باشد كه مي‌توان از اين موضوع براي سياست‌گذاري كاربري زمين در آينده استفاده نمود.