واكاوي پديده يادگيري فناوري در پروژه قطار ملي مترو: يك رويكرد پيمايشي

حمل و نقل عمومي به‌عنوان يكي از معيارهاي سنجش توسعه يافتگي كشورها قلمداد مي‌شود. حمل و نقل ريلي درون‌شهري (مترو) يكي از زيرشاخه‌هاي حمل و نقل عمومي نقش قابل‌ملاحظه‌اي در اين سنجش ايفا مي‌كند. باتوجه به نياز كشور در حركت به سمت توسعه‌يافتگي، يكي از مواردي كه بايد بر آن تمركز كرد، توسعه قابليت بومي براي طراحي و توليد محصولات مرتبط با صنعت مترو بعنوان محصول پيچيده است. محصولات پيچيده از لحاظ فني در شركت‌هاي پيشرفته توليد مي‌شود، كالاهاي سرمايه‌اي با فناوري‌هاي پيشرفته كه سرمايه‌گذاري در آن، يكي از نشانه‌هاي مهم قدرت اقتصاد ملي است. از آنجاييكه اين محصولات بطور قابل‌ملاحظه‌اي سرمايه‌بر و زمان‌بر و داراي عمر بلندمدت هستند، بومي‌سازي از طريق يادگيري فناوري بايد بصورت مديريت شده انجام شود. در اين مقاله، مسير يادگيري فناوري و اقدامات انجام شده در پروژه قطار ملي مترو براساس استراتژي پديدارشناسي مورد بررسي قرار گرفت. پس از بررسي شواهد، مطالعات ميداني، كتابخانه‌اي و اطلاعات از جنس الزامات مديريت پروژه و يادگيري فناوري، داده‌ها از طريق انجام مصاحبه‌هاي باز با مديران سطح بالا در شركت‌هاي ذينفع پروژه مترو گردآوري و تحليل داده‌ها با نگاهي انتقادي و در قالب نقشه راه نظريه داده‌بنياد از طريق كدگذاري (كدگذاري باز شامل (مقدماتي، اوليه، مقوله‌بندي) و در نهايت بلوك‌بندي و كدگذاري محوري) با استفاده از نرم‌افزار تحليل كيفي مكس‌كيو‌دي‌اِي2020 انجام شد. با توجه به اينكه هريك از تامين‌كنندگان اصلي، روشي براي يادگيري و استفاده فناوري كسب شده دارند، نياز است مديريت يكپارچه‌سازي نيز نظير علوم مهندسي آموزش و توسعه داده شود. مالكيت فناوري يكي از خلاهاي قراردادي در روند اجراي پروژه است و درعين حال اجراي پروژه قطار ملي مترو منجر به تحقق بومي‌سازي و اهدافي نظير توسعه ملي، افزايش اشتغال، كاهش هزينه‌هاي ساخت، افزايش سهم داخلي‌سازي با استفاده از توانمندي دانش و فناوري سازندگان بومي، شد.