برآورد تقاضاي سفر روستايي با روش‌‌هاي آمار فضايي و شبكه عصبي مصنوعي (مطالعه موردي: شهرستان تبريز)

فرآيند پيش‌بيني تقاضاي سفر يك گام كليدي در برنامه‌ريزي حمل‌ونقل است و شامل مجموعه اي از مدل هاي رياضي مي‌باشد كه سعي در شبيه‌سازي رفتار انسان در سفرها دارند. اين فرآيند براي تخمين تعداد سفرهايي كه در آينده در سيستم حمل‌ونقل انجام مي‌گيرد، استفاده مي‌شود. هدف اين مقاله، برآورد تقاضاي سفر با روش‌هاي آمار فضايي و شبكه عصبي مصنوعي، سپس مقايسه نتايج حاصل از اين روش‌ها جهت تعيين دقت هر يك براي تخمين تقاضاي سفر است. پژوهش حاضر از نوع كاربردي و روش انجام آن توصيفي – تحليلي است. جامعه آماري تحقيق، تمام خانوارهاي روستاهاي شهرستان تبريز است كه 40714 خانوار مي‌باشد و با استفاده از فرمول كوكران، 380 خانوار به-عنوان جامعه نمونه انتخاب شدند. جمع‌آوري اطلاعات با ابزار پرسشنامه محقق ساخته و بر اساس شاخص‌هاي تحقيق انجام گرفت و در نتيجه تقاضاي واقعي سفر افراد تخمين زده شد. بعد از تخمين تقاضاي واقعي سفر، برآورد سفر با استفاده از روش‌هاي حداقل مربعات معمولي، رگرسيون وزني جغرافيايي و شبكه عصبي پرسپترون چندلايه انجام گرفت و نتيجه حاصل از آنها با تخمين واقعي سفر مقايسه شد. نتايج مطالعه نشان داد كه رگرسيون وزني جغرافيايي (GWR)، شبكه عصبي مصنوعي (ANN) و حداقل مربعات معمولي (OLS) به ترتيب بيشترين تا كمترين دقت را در برآورد تقاضاي سفر دارند.