جايگاه سوگند قاطع در احراز رابطه ي سببيت در سبب مجمل

يكي از اصول و قواعد مسلم فقهي و حقوقي، لزوم جبران خسارات وارد شده به ديگران است. در صورتي كه خسارت وارده ناشي از عدم اجراي تعهدات قراردادي باشد، مبنا و مستند دعوي، قواعد مسؤوليت قراردادي است و چنانچه بين طرفين در خصوص موضوع، قراردادي نباشد، قواعد مسؤوليت مدني قهري بر روابط طرفين حكم‌فرما خواهد بود. بر اساس قواعد عام، اثبات و احراز اركان مسؤوليت مدني جهت مطالبۀ خسارت ـ با توسل به ادلۀ اثبات دعوي و قواعد حاكم بر آنها ـ ضروري و بر عهدۀ زيان‌‌ديده است. ازجمله‌‌ ادلۀ اثبات دعوي، سوگند و يكي از اقسام سوگند، سوگند قاطع است كه در صورت وجود شرايط مقرر و با رعايت قواعد مربوطه، مي‌‌توان در دعواي مسؤوليت مدني جهت اثبات اركان دعوي به آن استناد نمود. در مواردي كه ورود خسارت بدني يا مالي ناشي از اسباب مجمل باشد، گاهي زيان‌‌ديده توانايي و ادلۀ لازم جهت اثبات رابطۀ سببيت بين ورود خسارت با يكي از اطراف علم اجمالي را در اختيار ندارد و احتمال توسل به سوگند و نقش‌‌آفريني آن بسيار بيشتر از ساير موارد مي‌‌باشد. در اين تحقيق، نقش سوگند قاطع در احراز رابطۀ سببيت و نظرات متعدد و متفاوت در اين خصوص به روش توصيفي ـ تحليلي بررسي شده است. طبق نتايج به دست آمده به نظر مي‌‌رسد كه اتيان سوگند از سوي خوانده يا متهم، موجب انتفاي رابطۀ سببيت و برائت ذمۀ وي است و چنانچه در نهايت نتوان شخصي را مسؤول پرداخت خسارت دانست، بايد حكم به پرداخت خسارت از بودجۀ عمومي داد.