ماهيت الهي از ديدگاه فخر رازي، خواجه نصير الدين طوسي و ملاصدرا

No English title

مسئله اثبات يا نفي ماهيت به معني الاخص براي واجب­الوجود، جزء مسائل اساسي و تأثيرگذار در مباحث خداشناسي فلسفي است؛ زيرا با مسئله بساطت ذات الهي رابطه تنگاتنگي دارد. در اين مقاله، اين مسئله از ديدگاه سه تن از بزرگان، يعني فخر رازي، خواجه نصير طوسي و ملاصدرا با روشي تحليلي بررسي شده و تفاوت ديدگاه­ها مشخص مي­شود. فخر رازي در آثارش، نظر ثابتي ندارد. در برخي آثارش ديدگاه عينيت و در برخي ديگر زيادت وجود بر ماهيت را پذيرفته است. خواجه نصير طوسي نيز معتقد به عينيت وجود و ماهيت در واجب تعالي است. ملاصدرا، بنيان­گذار حكمت متعاليه، بر اساس ديدگاه مبنايي­اش، يعني اصالت وجود، قائل به عينيت وجود و ماهيت در واجب­الوجود است. تفاوت دو ديدگاه مشايي و صدرايي پيرامون ماهيت الهي اين است كه بر اساس مكتب مشاء و ديدگاه خواجه وجود و ماهيت الهي، وجودي در كنار ديگر ماهيات است، اما بر اساس ديدگاه ملاصدرا كه واجب تعالي را تنها وجود مستقل و بقيه وجودها را وجودي رابط مي­داند، تنها حقيقت بالذات هستي، وجود و ماهيت باري تعالي است و بقيه ماهيات، وجودهاي طفيلي و وابسته به وجود حق تعالي هستند.

No English abstract