بازگشت روح به بدن تناسخ يا معاد

No English title

يكي از دغدغه ­هاي ديرينه بشر فرجام انسان پس از مرگ است. بسياري از انسان­ها به بازگشت روح پس از مرگ معتقد هستند، اما در اينكه روح چه زماني و به چه جسمي برمي­گردد، اختلاف دارند. تناسخ و معاد دو باور پويا در اين زمينه هستند و اين نوشتار اين دو باور را در بستر هندوئيزم و اسلام بررسي مي­كند. بر اساس تناسخ، روح انسان در چرخه­ مرگ­ها و تولدهاي مكرر دنيايي گرفتار است تا وقتي كه به حقيقت مطلق بپيوندد، اما براساس معاد روح انسان پس از مرگ به عالم برزخ مي­رود و در نشئه آخرت به بدن خاكي احيا شده­اش بازمي­گردد. در مقايسه دلايل تناسخ و معاد مشخص مي­شود كه قدمت دليل نقلي تناسخ به ابتداي هندوئيزم نمي­رسد. دليل عقلي آن خالي از اشكالات اساسي نيست. شهود عرفاني تناسخ نيز دليل معتبري نيست. ادعاي يادآوري زندگي­هاي پيشين نيز با كريپتومنسيا قابل تبيين است. بنابراين، دليل قانع­كننده­اي براي تناسخ وجود ندارد، اما معاد دلايل نقلي و عقلي معتبري دارد و شواهد بر احياي مردگان اين باور را تقويت مي­كند. شهود پيامبر (ص) در معراج نيز دليل ديگر حقانيت آن است. بنابراين، معاد در درجه­اي از اعتبار است كه باور تناسخ هرگز به آن نمي­رسد.

No English abstract