اندازه‌گيري شاخص جمجمه در سينوستوز ساژيتال با استفاده از تكنيك‌هاي هوش مصنوعي

سابقه و هدف: در كرانيوسينوستوز يك يا چند سوچور جمجمه به شكل زودرس بسته مي شوند كه مي تواند منجر به ناهنجاري شكل جمجمه و يا حتي افزايش فشار داخل جمجمه و اشكال مختلف تاخير تكاملي كودك شود. در كرانيوسينوستوز ساژيتال، قطر قدامي خلفي جمجمه افزايش مي يابد. ايندكس جمجمه مهم ترين شاخص براي تشخيص و پايش بيماران مبتلا به اين بيماري است. ايندكس جمجمه عمومآ با اندازه گيري مستقيم ابعاد سر شيرخوار و يا استفاده از سي تي اسكن جمجمه تعيين مي شود. اگر بتوان با استفاده از تكنيك هاي هوشمند، شكل جمجمه را از روي تصاوير معمول ديجيتال سر شيرخواران تعيين كرد، مي توان به پزشكان و والدين در تشخيص زود هنگام اين ناهنجاري، پايش بهتر نتايج درمان و كاهش هزينه ها كمك كرد. روش كار: در اين مطالعه تشخيصي با راه اندازي يك روش علمي اجرايي، سعي در تعيين خودكار ايندكس جمجمه شيرخواران مبتلا به سينوستوز ساژيتال (با استفاده از تصاوير ديجيتال روتين سر آنها) بر اساس الگوريتم شبيه سازي تبريدي شده است. اطلاعات مربوط به 59 شيرخوار مبتلا به سينوستوز ساژيتال كه در بيمارستان كودكان مفيد تهران جراحي شده بودند، بررسي شد و شاخص جمجمه آنها (مقدار نرمال بين 85درصد- 75درصد)، با استفاده از الگوريتم پيشنهادي تعيين و با مقادير اندازه گيري شده توسط جراح مغز و اعصاب كودكان با استفاده از نرم افزار متلب مقايسه شد. يافته ها: الگوريتم پيشنهادي با دقت قابل قبولي ايندكس جمجمه را در بيماران مورد مطالعه محاسبه كرد. ايندكس جمجمه توسط الگوريتم شبيه سازي تبريدي با ميانگين 72/04و انحراف معيار 5/21 گزارش شد كه اختلاف كمي با مقادير ايندكس جمجمه اندازه گيري شده توسط جراح با ميانگين 72/21و انحراف معيار 5/08 دارد. ارزيابي آماري ما با استفاده از آزمون t زوجي نشان مي دهد كه تفاوت معناداري بين دو گروه وجود ندارد (0/52 = p-value). مقادير اندازه گيري شده توسط اين روش در 55 بيمار از 59 بيمار مورد مطالعه (93/2درصد) در بازه مقادير مطلوب تعيين شده توسط عامل انساني قرار دارند (0/8≥ P). نتيجه گيري: به نظر مي رسد روش پيشنهادي مي تواند با دقت قابل قبولي با استفاده از عكس هاي روتين سر بيماران، مقدار ايندكس جمجمه را محاسبه كند. با توسعه اين روش ممكن است بتوان به پزشكان و والدين در تشخيص زود هنگام اين ناهنجاري و پايش بهتر نتايج درمان و كاهش هزينه ها كمك كرد.