• شماره ركورد
    1349316
  • عنوان مقاله

    اثربخشي عمليات آبخيزداري در كاهش فرسايش و رسوب با استفاده از مدل تجربي MPSIAC (مطالعه موردي: حوزه‌آبخيز سقزچي‌چاي استان اردبيل)

  • پديد آورندگان

    دبيري ، روح‌الله دانشگاه اروميه - گروه مرتع و آبخيزداري , عبقري ، هيراد دانشگاه اروميه - دانشكده منابع طبيعي و آبخيزداري - گروه مرتع و آبخيزداري , قرباني ، اردوان دانشگاه محقق اردبيلي - گروه مرتع و آبخيزداري

  • از صفحه
    184
  • تا صفحه
    201
  • كليدواژه
    آبخيزداري , توليد رسوب , حفاظت خاك , فرسايش , GIS
  • چكيده فارسي
    طي دهه‌هاي اخير تلفات منابع آب و خاك در حوزه‌هاي آبخيز در اثر بهره‌برداري غيراصولي از آن‌ها، باعث كاهش توليد و عمر مفيد مخازن و افزايش ميزان توليد رسوب شده است. امروزه با پيشرفت تكنولوژي، ارزيابي پروژه‌هاي آبخيزداري نيز با توجه به هدف، حجم كار و هزينه بالاي آن ضرورت دارد. در اين مطالعه نقش عمليات آبخيزداري در كنترل فرسايش و رسوب حوزه‌آبخيز سقزچي‌چاي استان اردبيل به روش MPSIAC قبل و بعد از اجراي عمليات مورد بررسي و مقايسه قرار گرفت. در اين مدل 9 عامل موثر در فرسايش براساس شدت و ضعف خود داراي امتياز هستند و در نهايت ميزان رسوب منطقه برآورد مي‌شود. ميانگين فرسايش و رسوب بر اساس آزمون كولموگروف اسميرنوف و با استفاده از نرم افزار SPSS، در سطح 95 درصد داراي توزيع نرمال بوده و از تجزيه و تحليل پارامتريك استفاده شد. قبل از اجراي عمليات آبخيزداري براساس نتايج آزمون t مستقل، ميانگين فرسايش و رسوب در زيرحوزه‌هاي آبخيز، در سطح 95 درصد برابر است؛ در حالي كه بعد از اجراي عمليات آبخيزداري، ميانگين فرسايش و رسوب در زيرحوزه‌هاي آبخيز داراي عمليات آبخيزداري اجراء شده و اجراء نشده، برابر نيست. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد در زير حوزه‌هاي آبخيز فاقد عمليات آبخيزداري، ميانگين فرسايش و رسوب به ترتيب 1.48 و 0.67 تن در هكتار در سال افزايش دارد. در حاليكه در زيرحوزه‌هاي آبخيز داراي عمليات آبخيزداري اجراء شده اين مقدار ميانگين فرسايش و رسوب تقريباً ثابت مانده است كه نشان‌دهنده تأثير مثبت عمليات آبخيزداري در حفاظت خاك بوده و نقش مهمي در جلوگيري از كاهش حجم مخزن سد سقزچي دارد.
  • عنوان نشريه
    جغرافيا و مطالعات محيطي
  • عنوان نشريه
    جغرافيا و مطالعات محيطي