قدرت تخصصي يا تبعيت سياسي در بوروكراسي دولتي ايران

هدف: هدف اين است كه با توجه به بوروكراسي آرماني وبر به عنوان چارچوبي جهت تطبيق، مشخص شود كه قدرت ‌هاي سياسي حاكم بر روند تصميم ‌گيري ‌هاي سازماني در بوروكراسي دولتي ايران تا چه اندازه با تخصص‌ گرايي و قدرت تكنوكراتيك الگوي بوروكراسي آرماني وبر كه بازتاب آراي اداري است؛ هم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خواني دارد. با انجام فرآيند پژوهش مي ‌توان به اين مسئله پاسخ مناسبي داد كه شكل كنوني جايگاه قدرت تخصصي در بوروكراسي دولتي ايران به مدل بوروكراسي‌‌ ايده‌آل وبر نزديك‌تراست يا مدل سالا و ويژگي‌ هاي مرتبط با آن، كه بازتاب آراي سياسي است.طراحي/ روش‌شناسي/ رويكرد: داده ‌هاي اين پژوهش با رويكرد كيفي مبتني بر تحليل مضمون استقرايي، نمونه‌گيري هدفمند و مصاحبه نيمه ‌ساختاريافته با 10 نفر از صاحب‌نظران اجرا‌يي وزارت آموزش و پرورش گردآوري شد.يافته‌ هاي پژوهش: مضامين سازمان‌دهنده شامل قدرت مبتني بر سياست، عدم پيروي از قوانين و دستورالعمل ‌هاي مستند شده، در نظر نگرفتن زيرساخت و امكانات موجود، برتري ملاحظات سياسي بر تصميمات، خويشاوندسالاري، بوروكراسي ‌هاي زائد اداري، ضعف پاسخگويي و مسئوليت‌ پذيري، سوابق كوتاه‌ مدت خدمت وزراء، مشخص نكردن اهداف، فرماليزم، در نظر نگرفتن بوم ‌شناسي محيطي، وجود فساد اداري، وجود تصميمات مقطعي، ضعف استفاده از تخصص و پذيرش متخصصان، ضعف در صلاحيت علمي و سوابق تصميم ‌گيرندگان، ضعف مشاركت در تصميمات، محدوديت نظام ارزيابي در تصميمات، بي ‌ثباتي و عدم هماهنگي و ضعف در اجراي برنامه‌ ريزي است.محدوديت‌ها و پيامدها: مدل نهايي توسط محقق ارائه شده است و نتايج حاصل از پژوهش ممكن است قابليت تعميم ‌پذيري در تمامي سازمان‌هاي بخش دولتي را نداشته باشد.پيامدهاي عملي: نتايج پژوهش نشان مي‌دهد؛ بوروكراسي دولتي ايران در چارچوب بوروكراسي وبر و مدل سالا، از لحاظ قدرت تخصصي، گرايش بيشتري به مدل سالا دارد و تبعيت سياسي نسبت به قدرت تخصصي در اولويت قرار مي‌گيرد.ابتكار يا ارزش مقاله: درپژوهش‌هاي انجام شده در كشور تا كنون به صورت مشخص و خاص ميزان پايبندي و التزام بوروكراسي دولتي ايران به ويژگي‌‌هاي ساختاري همچون تخصص‌گرايي و قدرت تكنوكراتيك مطرح شده در بوروكراسي آرماني و ايده‌آل وبر به عنوان يك مبنا كه راهكاري براي حل بسياري از مسائل و مشكلات اداري است مورد بررسي قرار نگرفته است.