طراحي الگوي كوتوله‌پروري در سازمان‌هاي دولتي ايران

هدف: يكي از چالش‌هاي مهم سازمان‌هاي دولتي در حوزة منابع انساني، كوتوله‌پروري است كه در بلندمدت سازمان را با مشكل فقدان استعدادهاي مورد نياز و عدم وجود برنامه‌هاي نظام‌مند جهت تأمين تداوم رهبري براي منصب‌هاي كليدي مواجه مي‌سازد. بر اين اساس، هدف پژوهش حاضر طراحي الگوي كوتوله‌پروري در سازمان‌هاي دولتي ايران مي‌باشد.طراحي/ روش‌شناسي/ رويكرد: استراتژي اين پژوهش، كيفي و مبتني بر نظريه داده‌بنياد است. جامعه آماري پژوهش، مديران اجرايي و اساتيد متخصص مديريت دولتي مي‌باشد. در اين پژوهش براي انتخاب نمونه، از نمونه‌گيري هدف‌مند و گلوله‌برفي استفاده شد كه بر اساس قاعده اشباع با انجام 17 مصاحبه اين مهم حاصل شد. داده‌ها با استفاده از روش كدگذاري اشتراوس و كوربين (1990) و با نرم افزار MAXQDA 2020 تحليل شدند.يافته‌هاي پژوهش: در اين پژوهش مجموعاً 88 مفهوم در قالب 20 مقوله فرعي نهايي و 6 مقوله اصلي، مشتمل بر سياست‌زدگي نظام مديريت منابع انساني، مديريت ويتريني، بي‌ثباتي در جو سازمان و ماقبل‌ستيزي مديران (شرايط علّي)، شايسته‌هراسي، ناكارآمدي حرفه‌اي، طرد جانشين‌پروري و سوداگري اداري (پديده محوري)، ناكارآمدي نظام جذب منابع انساني، بي‌انگيزگي منابع انساني مستعد و بي‌توجهي به رشد و بالندگي منابع انساني (راهبردها/كُنش‌ها)، كوتاه‌نگري مديران و تعاملات محدود و مبهم (شرايط مداخله‌گر)، زمينه‌هاي فرهنگي، فردي و اجتماعي (شرايط زمينه‌اي) و بي‌حسي سازماني، كندذهني سازماني، كاهش كارايي و اثربخشي منابع انساني و نخبه‌ستيزي در سازمان (پيامدها) به‌دست آمده است.محدوديت‌ها و پيامدها: عدم دسترسي راحت به خبرگان به علت شيوع ويروس كرونا از جمله محدوديت‌هاي اين پژوهش بوده است.پيامدهاي عملي: با عنايت به شناسايي ابعاد و مؤلفه‌هاي پديده كوتوله‌پروري در پژوهش حاضر، تصميم‌گيران ارشد، سياست‌گذاران و مديران عالي سازمان‌هاي دولتي بايستي، راهكارهاي عملي لازم را براي اجرايي شدن نتايج پژوهش به‌كار گيرند.ابتكار يا ارزش مقاله: پژوهش حاضر به يكي از موضوعات كمتر توجه شده در حوزه رفتار سازماني و مديريت منابع انساني پرداخته و الگويي در خصوص آن ارائه نموده است.نوع مقاله: پژوهشي