مطالعه طرح و رنگ پوشاك دوره تيموري بر اساس نگاره‌هاي كمال‌الدين بهزاد

پوشاك از مهم‌ترين شاخصه‌هاي فرهنگ جوامع است كه نقش كليدي در تاريخ تمدن آنها ايفا مي‌نمايد. از آنجايي كه حكومت تيموري از دوره‌هاي پراهميت در اعتلاي فرهنگ و هنر ايران است و اطلاعات به‌دست‌آمده از پوشاك اين دوره مختص به چند نمونه پارچه مكشوفه در قبرهاي مربوط به اين دوره هستند، لذا شناخت دقيق مؤلفه‌هاي پوشاك اين دوره داراي اهميت است. از طرفي تنوع پوشاك اين دوره، جهت شناخت جنبه‌هاي پنهان تاريخ پوشاك و ارتباط آن با طبقات اجتماعي در تمدن ايران نيز امري ضروري قلمداد مي‌شود؛ موضوعي كه بر اساس مطالعات قبلي جاي خالي آن مشهود است. بنابراين با هدف شناسايي رابطه طبقات اجتماعي با طرح و رنگ پوشاك، در دوره تيموري از نگاره‌هاي كمال‌الدين‌ بهزاد استفاده شد؛ آثاري كه نگرشي ويژه به انسان و رويكردي واقع‌گرايانه در نمايش موضوعات آنها كاملاً هويدا است. بدين منظور، طرح و رنگ پوشاك به‌عنوان شاخص كدگذاري اصلي در اين پژوهش كيفي لحاظ شد و دسته‌بندي تفكيكي آن بر اساس تقسيم‌بندي سرپوش، تن‌پوش و پاپوش مورد مطالعه قرار گرفته است. همچنين، تعداد 11 نگاره به‌عنوان حجم نمونه به صورت هدفمند انتخاب شده است و تنوع موضوعي و تعدد پيكره‌هاي انساني، عامل تعيين‌كننده در انتخاب نمونه‌ها بود. روش گردآوري اطلاعات نيز بر اساس شيوه كتابخانه‌اي، اسنادي و منابع اينترنتي و با اتخاذ روش توصيفي تحليلي صورتگر صورت گرفته است كه بر اساس دو گونه منبع مطالعاتي يعني منابع مكتوب و منابع تصويري انجام شد. در نهايت، نتايج حاصله بيانگر آن است كه پوشاك در دوران تيموري داراي تنوع طرح و رنگ در لباس مردان و زنان است و ارتباط مستقيمي با طبقات اجتماعي دارد.