تحليل منطق گفتماني كاربست جري و تطبيق آيات قرآني در قصايد انوري

پژوهشگران ادب پارسي تنها با رويكرد بلاغي به بررسي بهره‌گيري شاعران از آيات قرآني در سروده‌هاي خود پرداخته اند و از اهداف آنان در به كارگيري اين آيات غافل بوده‌اند. پژوهش حاضر به بررسي اين مسئله در قصايد انوري مي‌پردازد و مي‌كوشد با استفاده از جري و تطبيق، آيات قرآني را از منظر كاركردهاي آنها تحليل كند. روش پژوهش، توصيفي-تحليلي است. جامعه‌ي آماري 207 قصيده ديوان انوري، تصحيح مدرس رضوي و حجم نمونه مطابق فرمول كوكران 132 قصيده است كه با استفاده از شيوه‌ي تصادفي ساده (simple random sampling) انتخاب شده‌است. نتيجه نشان مي‌دهد كه انوري با بهره‌گيري از قاعده‌ي جري و تطبيقِ آيات، مفاهيم و مضامين قرآني را بر موضوعات مورد نظر خويش تطبيق داده‌است؛ به گونه‌اي كه مضمون نهايي شعر وي دور از شأن نزول حقيقي آيات است. به عبارت ديگر وي مفاهيم قرآني را با كاركردهايي چون اقناع مخاطب، بزرگنمايي، استدلال، بيان گفتمان خود و مواردي از اين دست، به صورت جري و تطبيق در قصايد خود به كاربرده است كه در متن مقاله به تفصيل به آنها پرداخته شده است.