سبك شناسي لايه اي شروه هاي جنوب (لايه هاي آوايي و بلاغي)

زمينه و هدف: سبك‌ شناسي لايه اي، كه با رويكردي نوين به تحليل و بررسي متون ادبي ميپردازد، بعنوان پايۀ علم زبان‌شناسي مطرح است. به كمك هركدام از زيرلايه هاي اين سبك، ويژگيهاي پربسامد آثار تشخيص داده ميشود. شروه ، گونه اي از شعر عامه در جنوب ايران است كه در دورۀ بازگشت ادبي رواج و كمال يافت. سبك‌شناسي گونه هاي ادبي، كه در شرايط خاص مكاني، فرهنگي و جغرافيايي ظهور ميكنند، ميتواند به شناخت دقيق انواع ادبي و غناي تاريخ ادبيات كمك كند. روش مطالعه: اين پژوهش به روش توصيف و تحليل كيفي، به بررسي لايه هاي آوايي و بلاغي شروه هاي جنوب ميپردازد. جامعۀ آماري پژوهش، شروه هاي محيا، فايز، باقر لاري و كتابهاي شروه سرايي در جنوب ايران اثر علي باباچاهي، دشتي و دشتستان اثر عبدالمجيد زنگويي، ترانه هاي محلي فارس از صادق همايوني و ادبيات عاميانۀ بوشهر تأليف عبدالله رضايي است. داده ها بصورت اسنادي و كتابخانه اي گردآوري شده است. يافته ها: شروه ها كه مهمترين گونۀ آوازي شعر عامۀ جنوب ايران هستند با توجه به وزن، قالب انحصاري، محتوا، ارتباط با موسيقي و ساختار كوتاه خود بعنوان يك ژانر ادبي از ساير امكانات زباني و شگردهاي ادبي براي ادبيت بخشيدن به متن خود استفاده نموده اند. اين گونه همواره در قالب دوبيتي كه يادگار اوزان اصيل پارسي است سروده شده و ساختار آوايي آنها بسيار قوي است. نتيجه گيري: بررسي و تحليل شروه ها از منظر سبك‌شناسي لايه اي در دو زير‌لايۀ آوايي و بلاغي نشان ميدهد كه در اين اشعار از ساير تكرارهاي آزاد و منظم موسيقايي، تناسب واژه ها، ساير عناصر بديع لفظي، معنوي و صور خيال براي تقويت سطوح آوايي و بلاغي با بسامد بالايي بهره گرفته شده است. اين شگردها امكانات ارزشمند زباني هستند كه بطور طبيعي در برجسته سازي زبان اين نوع شعر به كار رفته اند.