سبك‌شناسي آثار محمد حجازي از دريچه ادبيات سينمايي

زمينه و هدف: ميزان قابليت تبديل يك اثر ادبي بويژه رمان يا داستان كوتاه به روايتي سينمايي، نيازمند بررسي سبك و سياق نويسنده آن اثر است. لذا اساس هر پژوهش علمي ضرورتاً بايد در چارچوب نظريه يا تئوري خاصي مورد ارزيابي واقع شود، اما با توجه به موضوع مقاله حاضر كه در محدوده ادبيات سينمايي است، الگو يا رويكرد معتبر و قابل ‌اعتنايي يافت نشد؛ لذا نويسندگان اين مقاله با بررسي سبك‌شناسانه، به تحليل دو اثر داستاني «هما» و «زيبا» نوشته محمد حجازي پرداخته اند تا از منظر فكري و ادبي به اين سؤال پاسخ دهند كه آيا اين دو اثر قابليت تبديل به فيلمنامه را دارد يا خير؟ روش مطالعه: اين جستار براساس مطالعات كتابخانه اي، با رويكردي توصيفي-تحليلي انجام گرفته است. جامعه آماري اين پژوهش دو داستان بلند «هما» و «زيبا» نوشته محمد حجازي است كه در قالب سبك‌شناسي، در دو بستر فكري و ادبي مورد بررسي قرار گرفته است. يافته ها: محمد حجازي بصورت توأمان از مكاتب رئاليسم و رمانتيسم بهره برده است. تشبيهات او در شخصيت‌پردازي و شرح حالات دروني شخصيتها از بسامد بالايي برخوردار است. استفاده از واژه هاي عربي، كوچه بازاري و در مواردي اصطلاحات اشرافي كه از خصيصه هاي مكتب رمانتيسم است، به ساحت زباني او رنگي متمايز از ديگر نويسندگان داده است. ابعاد جسماني و رواني شخصيتها به موازات هم به مخاطبان اثر شناسانده ميشود. نتيجه گيري: داستانهاي «زيبا» و «هما» از جمله آثار محمد حجازي هستند كه با توجه به شيوه شخصيت‌پردازي و به كارگيري عناصر داستاني مناسب، اين قابليت را دارند كه به روايتهاي نمايشي يا فيلمنامه تبديل شوند؛ بخصوص اينكه هر دو اثر بر محوريت «زن» و رابطۀ آنان با اجتماع طرحريزي شده است كه اين موضوع يكي از پرطرفدارترين درونمايه هاي روايتي سينماي ايران و جهان است.