بررسي حجم آب كاربردي، بهره‌‌وري فيزيكي و اقتصادي آب در باغات انجير كشور

انجير به‌دليل ارزش غذايي، عملكرد و ارزش اقتصادي بالا و مقاومت به شرايط نامناسب اقليمي از محصولات عمده باغي كشور است. در رابطه با حجم آب كاربردي و بهره‌وري آب اين محصول در كشور، مطالعه جامعي صورت نگرفته است. لذا اين پژوهش، باهدف تعيين حجم آب آبياري و بهره‌وري فيزيكي و اقتصادي آب انجير، تحت مديريت بهره‌برداران در قطب‌هاي توليد اين محصول اجرا شد. بدين‌منظور تعداد 100 باغ در استان‌هاي لرستان، كرمانشاه، فارس، كرمان و خوزستان در طول فصل زراعي 1399-1398 مورد ارزيابي قرار گرفتند. حجم آب آبياري در مناطق مورد مطالعه از 7706  تا 13471 مترمكعب بر هكتار متغير و ميانگين آن 10428 مترمكعب بر هكتار شد. روش آبياري قطره‌اي نسبت به روش آبياري سطحي به ميزان 23.6 درصد حجم آب كاربردي را كاهش داده است. بهره‌وري آب در مناطق توليد انجير از 0.3 تا 1.58 كيلوگرم بر مترمكعب متغير و متوسط آن 1.16 كيلوگرم بر مترمكعب بود. ميزان بهره‌وري آب در روش آبياري قطره‌اي و سطحي به‌ترتيب 1.58 و 0.99 كيلوگرم بر مترمكعب تعيين شد. ميانگين بهره‌وري خالص و ناخالص اقتصادي آب در مناطق مورد مطالعه به‌ترتيب 50.9 و 111.2 هزار ريال به ازاي هر مترمكعب آب بود. ميانگين نياز خالص آبياري در مناطق مورد مطالعه به‌روش پنمن مانتيث و سند ملي به‌ترتيب 749 و 696 ميلي‌متر تعيين شد. استفاده از سامانه آبياري قطره‌اي بجاي سامانه آبياري سطحي كه باعث كاهش 23.6 درصدي در آب مصرفي و افزايش 60 درصدي در بهره‌وري آب مي‌شود، توصيه مي‌شود.