كاربست انسجام پيوندي در تحليل موارد اختلافي مفسران قرآن كريم (بررسي موردي: آيه 154 سوره انعام در تفسير ابن كثير )

در قرآن كريم، جملات به واسطه‌ي لوازمي به يكديگر پيوند خورده كه باعث انسجام و پيوستگي آيات مي‌گردند. از عوامل نقش آفرين در زيبايي‌هاي آن و كشف ظرافت‌ها و لايه‌هاي پنهان آن، انسجام و پيوستگي است. اين موضوع در حوزه زبان شناسي جديد تحت عنوان انسجام متني مورد بررسي و مطالعه قرار مي گيرد. هاليدي و رقيه حسن در سال 1976 ارتباط معنايي، لفظي، نحوي و منطقي اجزاي متن را «انسجام» و هماهنگي كلي آن‌ها در محور عمودي «پيوستگي» ناميدند. از مهمترين ابزارهاي انسجام، انسجام پيوندي است . ادات ربط در اين نظريه به عنوان يك عنصر جداگانه در كنار عناصر دستوري و واژگاني، با عنوان عناصر پيوندي ذكر شده است. هر متني كه فاقد اين عنصر باشد متنيت خود را از دست مي‌دهد. آيه 151 سوره انعام از موارد اختلافي مفسرين از جمله ابن كثير است كه عامل اختلاف، «ثمّ» به عنوان عنصر پيوند ساز است. در اين پژوهش بر آنيم تا با روش توصيفي- تحليلي به بررسي و تحليل موارد اختلافي مفسرين و ابن كثير در اين آيه بر اساس نظريه‌ي انسجام پيوندي پرداخته و مشخص نماييم كه چگونه مي‌توان به دسته بندي و تحليل موارد اختلافي بر اساس اين نظريه پرداخت. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه تحليل موارد اختلافي در اين آيه بر اساس نظريه انسجام حاكي است كه اعتقاد و عدم اعتقاد به نقش پيوند دهندگي معنايي جملات ما بعد ثمّ با ماقبل آن عامل اختلاف را نمايان مي‌نمايد به گونه‌اي كه مي‌توان آراء آنان را منطبق يا غير منطبق بر نظريه انسجام دسته بندي كرد.