حدود و ثغور مشاركت دانش آموزان در برنامه درسي: تحليل ديدگاه صاحبنظران

اين پژوهش، درصدد پاسخگويي به اين پرسش بوده كه حدود و ثغور مشاركت دانش آموزان در برنامه درسي از ديدگاه صاحبنظران چگونه است؟ براي پاسخ دادن به اين پرسش نخست ديدگاههاي صاحبنظران درباره مشاركت دانش ‌آموزان در برنامه درسي با به ‌كارگيري روشهاي اسنادي، كتابخانه اي و تحليل مفهومي، توصيف و طبقه ‌بندي شده است. سپس ضمن نقد ديدگاههاي مطرح ‌شده، ابعاد مورد وفاق و مغفول مشاركت دانش ‌آموزان در برنامه درسي از ديدگاه صاحبنظران به تصوير كشيده شده است. آنگاه با بررسي وضع موجود، ديدگاه صاحبنظران در زمينۀ حد و مرز مشاركت دانش آموزان در برنامه ‌درسي مشخص شده است. مشاركت‌كنندگان در اين پژوهش، سيزده نفر از صاحبنظران و سياستگذاران حوزه برنامه ‌درسي بودند كه با معيار داشتن ديدگاه در زمينه مشاركت دانش آموزان در برنامه ‌درسي، به صورت هدفمند انتخاب شدند. نتايج حاصل از تجزيه و تحليل ديدگاههاي صاحبنظران نشان داد كه مشاركت دانش آموزان در برنامه ‌درسي در همه ابعاد برنامه درسي قابل اجراست. باوجوداين، هنوز سازوكار نظري و عملي مشاركت واقعي دانش آموزان در برنامه ‌درسي فراهم نشده است. سرانجام با بررسي الگوهاي گوناگون، «الگوي برنامه درسي مذاكره اي» به عنوان رهيافت بديل در زمينه مشاركت دانش آموزان در برنامه ‌درسي تعيين شد كه بر اساس آن، تغيير اساسي در نگاه به دانش آموز به ‌عنوان دانش آموز به مثابه فردي موثر و آگاه كه مي تواند در بهبود نظام برنامه ‌درسي مشاركت كند، نشان داده شده است.