مشتركات مضامين اشعار داراشكوه با آموزه هاي قرآني و روايي

محمد داراشكوه يكي از عجايب هند، داراي شخصيتي كم‌نظير در جهان و از دانشمندترين شاهزادگان دورۀ تيموري بوده است كه از طريق تأليف و ترجمۀ كتاب‌‌هاي بسياري، تلاش گسترده‌‌اي براي وحدت و تقريب مفاهيم عرفان اسلامي و هندو انجام داد. آنچه موجب حيات جاويد و بقاي نام داراشكوه شده، نوشته‌هاي ادبي و عرفاني اوست. يكي از آثار وي، ديوان اشعار فارسي او به نام اكسير اعظم، مشتمل‌بر ۲۱۶ غزل و ۱۴۸ رباعي است. در اين پژوهش به روش توصيفي- تحليلي و با بررسي كليه شعرهاي ديوان او مشخص شد كه اشعار او فاقد تغزلات زميني است و بيش از هر چيز، مضامين عرفاني و آسماني را دربرداشته است و در عرفان نيز بيشتر نظريۀ وحدت وجود در آن به چشم مي‌‌خورد. همچنين گلچيني از ديوان اشعار او كه مشتمل بر تمامي موضوعات مذكور در سروده‌‌هاي اوست، برگزيده و در سه دستة «اعتقادات (توحيد و صفات الهي؛ نبوت)»، «عبادت و سير و سلوك» و «مواعظ و اخلاق» طبقه‌بندي و بررسي شد. نتيجه آنكه، مضمون اكثر اشعار او همسو با  آموزه‌هاي قرآن و حديث است و همگرايي منويات او با معارف اسلامي كاملاً قابل‌مشاهده است. البته در مواردي نيز به اشعار وي نقدهايي وارد مي‌‌شود.