روش شناسي تفسير نظام القرآن و تأويل القرآن بالفرقان عبدالحميد فراهي

در حوزۀ روش‌‌شناسي تفاسير، بازشناخت ملاك‌ها و معيارهاي استفاده‌شده در هر تفسير الزامي است تا از اين رهگذر روش و منابع مورد استناد هر مفسّر در تفسير روشن شود. نوشتار پيشِ‌رو، با روش توصيف و تحليل محتوا و با بررسي اسنادي و كتابخانه‌اي به روش‌شناسي تفسير نظام‌‌القرآن و تأويل القرآن بالفرقان پرداخته است.فراهي از برجسته‌‌ترين افرادي است كه نظريۀ نظام قرآن را به‌عنوان روشي تازه در تفسير قرآن پي‌ريزي كرده است. مراد وي از تناسب و نظام قرآن، تبيين يكپارچگى و وحدت محتوايى و مضمونى ميان آيات و سوره‏هاى قرآن است. فراهي براي تفسير، مطابق با دسته‌‌بندي خود از يك اصل و چند تبع بهره مي‌‌برد؛ اصل، خود قرآن است كه بهترين مفسّر آيات خويش است و تبع شامل مواردي همچون احاديث نبوي و اقوال صحابه، شأن نزول، استعمالات لغت نزد اعراب، لغت و ريشۀ كلمه و كتب انبياي پيشين است. روش او در تفسير نيز ابتدا تكيه بر خود قرآن براي درك معناي حقيقي آيات و سپس تفسير براساس هريك از تبع‌هاي بيان‌شده است؛ بااين‌حال او براي عقل به معناي عقل فلسفي و منطقي در تفسير جايگاهي نمي‌‌شناسد و به‌‌طوركلي گرايشي ادبي دارد. در پژوهش حاضر روش تفسيري فراهي با تبيين هريك از موارد فوق بررسي مي‌‌شود.