واكاوي ماهيت و آثار مخاطره‌آميز عدم تطابق كالا (به استناد مباني حقوق ايران و اسناد بين المللي)

اهميت رعايت ايمني كالاها امري انكارناپذير است. توليد و عرضۀ انبوه مواد غذايي سمي ممكن است امنيت جاني هزاران انسان را به مخاطره اندازد. وجود استاندارد در تشخيص ايمني كالا تأثير مهمي دارد. از اين‌رو كشورها براي محافظت محيط زيست مقرراتي وضع كرده‌اند كه حداقلي از استانداردهاي ايمني را براي انواع كالاها معين كرده و توليدكنندگان را به رعايت آنها ملزم داشته‌اند. به‌طور كلي در طول روز معاملات زيادي انجام مي‌پذيرد كه بخشي از آنها به‌درستي صورت نمي‌گيرد. عدم انطباق كالا در معاملات از بيع‌هايي است كه به بروز خسارات و ضررهايي به طرفين منجر مي‌شود و آثار حقوقي خاصي را بر فروشنده، خريدار و حتي اشخاص ثالث تحميل مي‌كند. هدف پژوهش حاضر مطالعۀ تطبيقي دقيق و علمي دربارۀ ماهيت و آثار مخاطره‌آميز عدم تطابق كالا است. نتايج نشان داد كه تطابق نداشتن كالا در معاملات مختلف ممكن است به مخاطراتي منجر شود كه هم فروشنده، هم مشتري و هم اشخاص ثالث دچار زيان‌ها و خساراتي شوند. براساس قواعد كنوانسيون نقض‌كننده مي‌تواند عدم انطباق در ايفاي تعهداتش را با تسليم جايگزين يا تعمير كالا و اسناد و مدارك جبران كند. مع‌هذا هر نوع حق مطالبۀ خسارت به‌نحوي ‌كه در اين كنوانسيون مقرر شده براي مشتري محفوظ است. در حقوق مدني ايران نيز چنانچه عيب يا نقص فني در كالاي فروخته‌شده مشاهده شود فروشنده بايد براي رفع عيب، يا تعويض بدون اخذ وجه يا پرداخت خسارت اقدام كند. چنانچه خسارات واردشده ناشي از عيب يا بي‌كيفيتي باشد و عرضه‌كننده به آن آگاهي داشته باشد، افزون‌بر جبران خسارت به مجازات محكوم خواهد شد.