بهينه‌سازي چندهدفه جهت تعيين الگوهاي بهينه‌ي عمليات تهيه زمين و كاشت شلتوك با استفاده از الگوريتم NSGA-II

توسعه مكانيزاسيون و فناوري ماشيني پيامدهاي مثبت و نامطلوب بسياري را با توجه به شرايط اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي هر منطقه در پي خواهد داشت. تعارضات به‌وجود آمده در اين ابعاد، انتخاب و سطح‌بندي سيستم‌هاي مكانيزاسيون پايدار را بحث‌برانگيز و مشكل مي‌كند. هدف از اين مطالعه، مدل‌سازي چندهدفه جهت تعيين الگوهاي بهينه‌ عمليات تهيه زمين و كاشت شلتوك و ارائه‌ چارچوبي جهت تخصيص مكانيزاسيون به اهداف متناقض پايداري كشاورزي است. بر اين اساس، پس از انتخاب شاخص‌ها و جمع‌آوري داده، با تركيب روش‌هاي وزن‌دهي آنتروپي شانون و TOPSIS، شاخص شباهت براي ابعاد چند شاخصه محاسبه شد و اين شاخص شباهت به همراه مقادير شاخص‌ها به‌عنوان ضرايب توابع هدف اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي در بهينه‌سازي چندهدفه در نظر گرفته شد. مدل بهينه‌سازي چندهدفه جهت دستيابي به الگوي مكانيزاسيون كشاورزي پايدار با استفاده از الگوريتم NSGA-II ارائه شد. جهت اعتبارسنجي اين چارچوب، پنج سيستم‌ مكانيزاسيون (خاك‌ورزي و كاشت) در توليد شلتوك شهرستان رامهرمز با محدوديت‌هاي زمين، آب و ماشين مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد در صورت عدم محدوديت آب، سيستم‌هاي سنتي آب‌كاري و نشاكاري بدون پدلينگ بهينه هستند و در شرايط خشك‌سالي و محدوديت شديد آب سيستم‌هاي مكانيزه نوين مانند خشكه‌كاري، بي‌خاك‌ورزي (با عملكرد مطلوب) و نشاكاري با پدلينگ به‌عنوان سيستم‌هاي بهينه پايدار خواهند بود. جواب‌هاي بهينه پارتو تحت سناريوهاي مختلف در محدوديت‌هاي آب و ماشين نشان داد با به‌كارگيري اين چارچوب، نه‌تنها مي‌توان اهداف پايداري در شناسايي بهترين سطح‌بندي سيستم‌هاي مكانيزاسيون را تأمين كرد، بلكه امكان بررسي اثر سناريوهاي مختلف تحت محدوديت‌هاي مختلف نيز ‌وجود دارد.