بررسي و پردازش مقاطع رادار نفوذي به زمين (GPR) به منظور شناسايي مناطق پرخطر فرونشست و فروچاله در دشت رسوبي آبرفتي ابركوه، يزد

فروچاله كه اغلب به دنبال فرونشست زمين حاصل شده است امروزه مشكلات زيادي را در كاربري اراضي ايجاد نموده است. منطقه مورد مطالعه دشت ابركوه به مساحت حدود 250 كيلومتر مربع بخشي از حوزه آبخيز اقليد - ابركوه است. اين منطقه شامل رسوبات مخروط افكنه‌ اقليد به ابركوه است كه از رأس آن در اقليد تا دشت و كوير ابركوه به تدريج ريزدانه‌تر گرديده است. هدف از اين تحقيق استفاده از روش رادار نفوذي زمين (GPR) جهت دستيابي به الگويي است كه بيشترين تطابق را با واقعيت‌هاي زمين‌شناختي طبيعي منطقه دارد تا بتوان در خصوص ويژگي‌هاي رفتار خاك و رسوب در برابر امواج راداري به شناسايي ناحيه داراي عارضه و استعداد فرونشست دست يافت. روش GPR يك روش آسان و كم‌هزينه و بسيار پركاربرد در حوزه منابع طبيعي مي‌باشد و در حوزه‌هاي ديگر علمي هم مورد استفاده قرار مي‌گيرد. به منظور تعيين منطقه پرخطر و كم خطر در ناحيه مورد مطالعه با شناسايي حفره‌هاي زيرسطحي و آثار شكستگي در خاك، رسوبات و چينه‌شناسي در زير زمين تا عمق 5 متر از GPR استفاده شد. نتايج نشان داد كه در مناطقي كه آثار فروچاله وجود دارد در فواصل تعيين شده اطراف فروچاله، در سيگنال برگشتي رادار نفوذ به زمين آثار حفرات زيرسطحي و شكستگي چينه‌شناسي قابل شناسايي بود. با افزايش ارتفاع از سطح دريا و به سمت رأس مخروط افكنه در بالادست، سيگنال‌هاي ثبت شده يكنواخت‌تر و آثار شكستگي يا حفره را نشان نداد. با شناسايي نواحي خطر مي‌توان به موقع و قبل از هرگونه كاربري از حوادث ناخواسته و تخريب سازه‌هاي انسان‌ساز جلوگيري نمود. با الگو‌هاي داده نگار GPR بر اساس ويژگي‌هاي خاك و رسوب در ناحيه مورد مطالعه مناطق پرخطر و كم خطر مشخص شد. در تحقيق حاضر با استفاده از داده نگارهاي GPR، نواحي بدون خطر كه به عنوان شاهد در مسير شمال غرب به غرب براي اقدامات زيرساختي مانند خطوط انتقال نيرو، سوخت و احداث راه‌آهن مسافربري و باري مشخص گرديد.