تحليل اثرات بحران پاندميك (كوويد-19) در بازتعريف فضاهاي شهري مطالعه موردي: شهر تهران

از اوايل سال 2020 ميلادي، همه‌گيري جديدي با عنوان كوويد-19، فضاهاي شهري را تحت تأثير خود قرار داد و به دنبال خود موجي از تحولات در ابعاد كالبدي، فضايي و اقتصادي شهر ايجاد كرد؛ به‌طوري‌كه از يك پديده پزشكي به پديده اجتماعي، اقتصادي و در پي آن شهر و شهرنشيني تبديل شد. از سوي ديگر در طول سال‌هاي 2021-2020، فاصله فيزيكي تعيين‌شده توسط مراجع ذي‌ربط به‌عنوان اولين راه‌حل پاسخگويي به بحران و به‌منظور جلوگيري از ابتلا به كوويد-19 به‌شدت دسترسي افراد به فضاهاي شهري را تحت تأثير قرار داد. ازاين‌رو اين پاندميك موجب ترغيب و به تحرك واداشتن خرق عادت و نوآوري‌هاي كوتاه‌مدت و راهكارهاي سريع به مشكلات فوري شد، به‌طوري‌كه همه‌گيري فرصت‌هاي واقعي براي بازنگري در فضاي شهري ارائه كرد. دراين‌بين كشور ايران و بالأخص كلان‌شهر تهران از اين بحران مصون نبوده و با توجه به‌جايگاه كلان‌شهر تهران به‌عنوان پايتخت سياسي-اداري و تصميم‌گيري كشور به‌عنوان مطالعه موردي انتخاب گرديد. اين پژوهش از حيث هدف، كاربردي و روش پژوهش توصيفي-تحليلي بوده و به‌منظور تجزيه‌وتحليل داده‌ها و تعيين عامل‌هاي اصلي از تحليل عاملي اكتشافي استفاده‌شده است. نتايج حاصل از تحليل عاملي اكتشافي 40 گزاره تحقيق در خصوص تحليل اثرات بحران پاندميك (كوويد-19) در بازتعريف فضاهاي شهري تهران به لحاظ داشتن بار عاملي مساوي يا بيشتر از 0.6 (معيار مبنا) در 3 حيطه اصلي (بازطراحي، هوشمند سازي، چندمنظوره سازي) دسته‌بندي شدند. ازاين‌رو با توجه به بار عاملي، قرارگيري آن‌ها در هر عامل و ارتباط بين گزاره‌ها، 3 عامل اصلي، بازطراحي با 29 گزاره (41.167 درصد از واريانس كل)، هوشمند سازي با 7 گزاره (15.192 درصد) و چندمنظوره با 4 گزاره (9.196 درصد) شناسايي و به‌عنوان عامل‌هاي اصلي تأثيرگذار در بازتعريف فضاهاي شهري شهر تهران شناخته شدند.