بررسي تأثير اسيد آمينه اِل- سيستئين بر جوانه‌زني بذر ريحان (Ocimum basilicum L. cv. Genovese) تحت تنش شوري

جوانه‌زني بذر از حساس‌ترين مراحل زندگي گياهان است. شوري از مهمترين تنش‌هاي غيرزيستي در گياهان بوده كه جوانه‌زني بسياري از گياهان را با مشكل مواجه مي‌سازد. به‌منظور بررسي تأثير پيش‌تيمار كردن بذر ريحان (رقم Genovese) با اسيد آمينه بر خصوصيات جوانه‌زني بذر در شرايط تنش شوري، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تكرار در آزمايشگاه فيزيولوژي و گياهان دارويي دانشكده فني و حرفه‌اي دختران دكتر شريعتي استان تهران اجرا گرديد. تيمارهاي آزمايش شامل سطوح مختلف شوري (0، 3، 6 و 9 دسي‌زيمنس بر متر) و پيش‌تيمار بذور با اسيد آمينه (اِل-سيستئين) در سه غلظت 0، 100 و 200 ميكرومولار بود. تنش شوري بر تمام صفات مورد اندازه‌گيري اثر معني‌دار و كاهشي داشت. پيش‌تيمار كردن بذور با اسيد آمينه بر همه صفات مورد بررسي به غير از ضريب آلومتري، اثر معني‌داري داشت و سبب كاهش اثرات تنش شوري گرديد. درصد جوانه‌زني تا شوري 3 دسي‌زيمنس بر متر كاهش معني‌داري نداشت اما در شوري 6 و 9 دسي‌زيمنس بر متر به ترتيب به ميزان 8 و 41 درصد نسبت به تيمار شاهدكاهش يافت. اسيد آمينه غلظت 100 ميكرومولار تا شوري 6 دسي-زيمنس سبب افزايش سرعت جوانه‌زني بذور گرديد اما در شوري 9 دسي‌زيمنس تأثيرگذار نبود. پيش‌تيمار بذر با اسيد آمينه 200 ميكرومولار بالاترين طول ريشه‌چه (2/28 ميلي‌متر) را دارا بود كه نسبت به تيمار شاهد به ميزان 19 درصد افزايش داشت. طول ساقه چه در غلظت 100 و 200 ميكرومولار به ترتيب به ميزان 6 /7 و 9 / 13 درصد نسبت به تيمار شاهد افزايش داشت. در اثرپيش تيمار بذر با اسيد آمينه، صفت شاخص بنيه بذر به ميران 3 / 24 درصد، وزن تر گياهچه به ميران 3/ 10 درصد، وزن خشك گياهچه به ميزان 8/ 42 درصد و يكنواختي جوانه زني بذر به ميران 33 درصد نسبت به تيمار شاهد افزايش يافت. حداقل غلظت موثر براي اثر گذاري اسيد آمينه در جوانه زني بذر ريحان تحت تنش شوري، غلظت 100 ميكرومولار بود . بطور كلي نتايج نشان داد كه تا شوري 6 دسي زيمنس، پيش تيمار بذر با اسيد آمينه 200 ميكرومولار سبب بهبود خصوصيات جوانه زني بذر ريحان مي شود.