فلسفه عرفان در نگرش ابن خلدون

ابن‌خلدون (808 ـ732 ق)، به عنوان پايه‌گذار علم عرفان، اغلب به عنوان فيلسوف تاريخ، جامعه‌شناس و تمدن‌شناس معروف شده است، در حالي كه در حوزه‌هاي متعددي از دانش‌‌هاي عصر خود به پژوهش پرداخته و آثار ارزنده‌اي از خود به يادگار گذاشته است، يكي از آنها فلسفۀ عرفان است كه تاكنون به آن توجه نشده است. در اين مقاله ديدگاه اختصاصي او در اين حوزه واكاوي مي‌شود و اصالت و معرفت‌شناسي عرفان و دريافت‌هاي عرفاني و وحدت وجود با مبناي خاص فلسفۀ عرفان او تبيين مي‌شود. هدف اين مقاله توصيفي، دريافت همدلانۀ ابن خلدون با عرفان است كه به روش كتابخانه‌اي و با مراجعه به آثار اصلي او انجام شده است. اگر چه با چنين مطالعه‌اي روشن مي‌شود كه ابن خلدون اگر عارف رسمي هم نبوده، گرايش زيادي به عرفان داشته است.