تغييرات تنفس ميكروبي خاك در رابطه با دما و رطوبت خاك در جهت‌ها و فواصل مختلف از تنه گونه‌هاي مختلف بلوط (مطالعه موردي: جنگل‌هاي آرمرده بانه)

گونه‌هاي درختي مي‌توانند با تأثير بر فرايندهاي بيوژئوشيميايي، از طريق مقدار لاشبرگ بر تنفس ميكروبي خاك تأثير بگذارند. از طرف ديگر، جهت‌هاي مختلف درختان به دليل تغييرات زاويه تابش كه خود بر مقدار رطوبت و دما تأثير مي گذارد، ممكن است به پاسخ متفاوت تنفس ميكروبي خاك منجر ‌شود. در اين پژوهش، تغييرات مكاني تنفس ميكروبي خاك با ادغام جهت هاي جغرافيايي (شمال، مغرب، مشرق و جنوب) و پنج فاصله مختلف (نيم، يك، يك و نيم، دو و دو و نيم متري) از تنه درخت سه گونه مختلف بلوط (مازودار .Quercus infectoria Oliv، برودار . Quercus brantii Lindlو ويول .Quercus libani Oliv) در جنگل‌هاي آرمرده بانه انجام شد. سه درخت بلوط در تيپ‌هاي با درصد غالب گونه موردنظر و تقريباً يكسان از نظر مشخصات ارتفاع، قطر برابر سينه و تاج پوشش انتخاب شد. تنفس ميكروبي با روش اندرسون، رطوبت در آزمايشگاه و دماي خاك نيز هم‌زمان با نمونه‌برداري در محل نمونه‌ها ثبت شد. از آزمون تجزيه واريانس يك‌طرفه و توكي، براي بررسي معني‌دار بودن اختلاف پارامترهاي اندازه‌گيري شده بين گونه‌هاي مختلف بلوط استفاده شد. نتايج پژوهش نشان داد كه پارامترهاي تنفس ميكروبي و رطوبت خاك در بين جهت هاي مختلف هر يك از گونه‌هاي بلوط تفاوت معني‌داري نداشت. نتايج دماي خاك در گونه برودار، تفاوت معني داري را بين جهات مختلف نشان داد و در گونه‌هاي مازودار و ويول تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. از طرف ديگر، بين فاصله هاي مختلف از تنه تفاوت‌هاي معني‌داري بين فاصله‌هاي انتخاب شده وجود داشت. همچنين نتايج مقايسه ميانگين كل تنفس ميكروبي خاك بين گونه‌هاي مختلف معني‌دار نبود، اما نتايج مقايسه ميانگين در فاصله هاي مختلف، اختلافاتي را بين سه گونه بلوط نشان داد. همچنين اين مطالعه نشان داد كه ناهمگوني مكاني در دما و محتواي رطوبتي خاك ممكن است مكانيسم‌هاي ذاتي باشند كه تفاوت‌هاي تنفس ميكروبي خاك را هدايت ‌كند. همچنين اين يافته‌ها مي‌تواند درك ما را از تغييرات تنفس ميكروبي و در نهايت تنفس خاك عميق‌تر سازد و نقش اكولوژيك گونه‌هاي مختلف را بيشتر براي ما روشن كند.