ميزان در قيامت از ديدگاه مفسران و متكلمان فريقين

معاد و قيامت، يكي از مسائل مهمي است كه انسان بايد از آن آگاهي داشته باشد و بخش مهمي از آيات قرآن كريم درباره آن است. مواقف زيادي در قيامت نظير: حشر، صراط، ميزان، حسابرسي، بهشت و دوزخ وجود دارد. واژه «ميزان» يا «موازين» گاه در دنيا به‌كار رفته است، مانند: «وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ» و گاه در آخرت، مانند: «وَنَضَعُ الْمَوَاز‌ِينَ الْقِسْطَ لِيَوْم‌ِ الْقِيَامَهِ». در اينكه مقصود از ميزان در دنيا و آخرت از ديدگاه فريقين چيست؟ آيا مراد قسط و عدل است يا ميزان در آخرت، جسمي داراي دو كفه يا ميزان به‌عنوان مَثل است؟ در اين مقاله تلاش شده تا با روش تحليلي و استنباطي معناي ميزان در قيامت مورد بررسي قرار گيرد؛ نتيجه پژوهش حاضر آن است كه مراد از ميزان در آخرت، وسيله‌اي مطابق با تجسم اعمال در آن عالم و خود نيز از نوعي جسمانيت و كيفيت مطابق با آن عالم برخوردار است و بيان حق، عدل، پيامبر و ائمه درباره ميزان از باب بيان مصداق و بيان خواص و ويژگي‌هاي آن است. همچنين‌ كاربست جمع ميزان (الْمَوَاز‌ِينَ)، به‌خاطر تعدد افراد، تعدد اعمال و تعدد جوانب اعمال است.