عملكرد و بهره‌وري آب گندم در سامانه‌هاي آبياري سطحي و قطره‌اي- نواري در شرق اصفهان

در مناطق خشك و نيمه‌خشك به‌دليل كمبود ميزان بارندگي و محدوديت آب امكان زير سطح بردن تمام اراضي تحت كشاورزي فارياب امكان‌پذير نيست. به همين دليل كشت‌هاي متراكم با روش آبياري قطره‌اي كه آب را در محدوده ريشه گياه توزيع مي‌كند مي‌تواند گزينه مناسبي براي توليد و ارتقاء بهره‌وري آب باشد. اهداف اين پژوهش شامل مقايسه عملكرد و بهره‌وري آب گندم در دو الگوي توزيع آب در آبياري قطره‌اي- نواري و سطحي (آبياري درجا) در آبياري كامل و تنش رطوبتي در شرق استان اصفهان بود. تيمارهاي آزمايشي شامل دو سامانه آبياري (آبياري قطره‌اي- نواري و سطحي) و سه سطح مختلف آبياري (يك سطح آبياري كامل (W1)، دو سطح كم‌آبياري شامل دور آبياري دو برابر و عمق برابر با آبياري كامل (W2) و دريافت نصف مقدارآب در تيمار آبياري كامل و آبياري همزمان با آبياري كامل (W3)) بودند. در آبياري سطحي آبياري يكجا بدون رواناب با راندمان 100 درصد اعمال شد. عملكرد در سطح آبياري كامل در سامانه آبياري قطره‌اي 5338/4 كيلوگرم در هكتار و در سامانه آبياري سطحي يكجا 5772/8 كيلوگرم در هكتار بود. اعمال تنش در دو سامانه آبياري نتايج متفاوتي به‌دليلي تفاوت در الگوي خيس‌شدگي داشت. در سامانه آبياري قطره‌اي بيشترين كاهش محصول در تيمار W2 و در سامانه آبياري سطحي بيشترين كاهش محصول در تيمار W3 بود. همچنين، بيشترين شاخص بهره‌وري آب در سامانه آبياري قطره‌اي 1/44kg/m3 مربوط به تيمار W3 و در سامانه آبياري سطحي 1/46kg/m3 مربوط به تيمار آبياري W2 بود. در سامانه آبياري قطره‌اي مديريت كم آبياري دور ثابت عمق متغير بهترين گزينه مديريت كم آبياري است. اما در آبياري سطحي روش كم‌آبياري دور متغير عمق ثابت (به‌عبارتي حذف يك آبياري يا افزايش دور آبياري) بهترين گزينه مديريت كم‌آبياري است.