نقش و جايگاه فعلي آموزش ‌و پرورش در روند توسعهٔ سياسي ايران؛ مورد مطالعه، اهداف، برنامه‌ها و كتاب‌هاي درسي متوسطهٔ اول در سال تحصيلي 1400-1399

آموزش‌ و پرورش مي‌تواند زيرساخت تربيتي توسعهٔ سياسي را فراهم آورد. به اين معنا آموزش ‌و پرورش مي‌تواند به تربيت انسان‌هاي با شخصيت توسعه‌گرا و ترويج فرهنگ توسعه كمك كند و مشاركت و رقابت سياسي را نهادينه سازد. اين مقاله با هدف بررسي نقش فعلي آموزش‌وپرورش در كمك به روند توسعهٔ سياسي در ايران انجام شده است. روش پژوهش توصيفي و از نوع تحليل محتوا و رويكرد آن نيز كاربردي است. جامعهٔ پژوهشي شامل كتاب‌هاي حوزهٔ تربيت و يادگيري علوم انساني و اهداف و برنامه‌هاي ويژهٔ متوسطهٔ اول سال تحصيلي 1400-1399 است كه با توجه به ماهيت، موضوع پژوهش و محدوديت جامعهٔ آماري از نمونه‌گيري صرف نظر شده و كل جامعهٔ پژوهشي به‌عنوان نمونه در نظر گرفته شده است. ابزار اندازه‌گيري و چك‌ليست تحليل محتوا ساختهٔ محقق بود و نتايج با استفاده از شاخص‌هاي آمار توصيفي و استنباطي با استفاده از نرم‌افزار spss بررسي شد. در يك جمع‌بندي و براساس فراواني‌هاي حاصل از اين پژوهش و تحليل داده‌ها مي‌توان گفت كه كتاب‌هاي حوزهٔ تربيت و يادگيري علوم انساني و اهداف و برنامه‌هاي ويژهٔ متوسطهٔ اول از نظر ايجاد و پرورش مفاهيم و مؤلفه‌هاي مورد بررسي براي آموزش مفاهيم توسعهٔ سياسي به دانش‌آموزان داراي عملكردي نامناسب و بسيار ضعيف‌اند. لذا مي‌توان گفت كه زمينه‌هاي لازم براي توسعهٔ سياسي دانش‌آموزان را فراهم نمي‌كنند. همچنين، بررسي‌ها نشان داد كه در اين توجه حداقلي نيز روندي منطقي در توزيع مؤلفه‌ها دنبال نمي‌شود. بر اين اساس مي‌توان گفت كه مؤلفان اين كتاب‌ها و سياست‌گذاران توجه هدفمند يا ويژه‌اي به توسعهٔ سياسي، چه از لحاظ مفهوم‌پردازي و چه از نظر شناخت مؤلفه‌هاي مورد نظر در اين مطالعه، نداشته‌اند.