ارائۀ الگويي ميان ‌رشته‌اي براي ارزيابي خلاقيت اثر معماري

معماري به‌عنوان دانشي كه فضاي مناسب را براي زيست انسان فراهم مي‌كند آن‌ چنان با ابعاد متعدد وجودي انسان و زندگي او گره خورده است كه دست زدن به هرگونه خلاقيت در آن، به‌دليل گستردگي و پيچيدگي فراوان، ناگزير از توجه به طيف وسيعي از رشته‌ها و حوزه‌هاي معرفتي است. بدين ‌سبب، خلاقيت در معماري ماهيتاً مقوله‌اي ميان‌رشته‌اي است و هر نوع تحليل و ارزيابي آن نيز بدون در نظر گرفتن اين ويژگي ناكارآمد و بي‌تأثير خواهد بود. در اين مقاله، كه از روش فرايند استدلال منطقي بهره مي‌بريم، به دنبال پاسخ به اين پرسش هستيم كه چگونه مي‌توان الگويي ميان‌رشته‌اي براي ارزيابي خلاقيت در آثار معماري تدوين كرد. طبق يافته‌هاي اين پژوهش، سنجش خلاقيت معماري با رويكرد ميان‌رشته‌اي عبارت است از به‌كارگيري علوم مختلف براي رسيدن به يك دانش يكپارچه به منظور ارزيابي تازگيِ راه‌حل‌هاي ارائه‌شده توسط معماري براي رفع نيازهاي مختلف انسان جهت زندگي در آن فضا. بر اين اساس، خلاقيت داراي دو بُعد اساسي نوآوري و فايده است كه براي ارزيابي هر اثر خلاقانه‌ بررسي اين دو بعد لازم و ضروري است. طبق الگوي پيشنهادي اين مقاله، براي سنجش خلاقيت معماري ابتدا بايد نيازها و خواست‌هاي انسان از يك بناي معماري با كاربري خاص مشخص شود، سپس ميزان رضايت از پاسخ‌هاي آن بنا به نيازها مورد سنجش قرار گيرد. در مرحلۀ بعد نوآوري معماري در برآورده كردن اين نيازها در يك طيف هفت‌مرحله‌اي از مصالح به‌كار‌رفته (كمترين نوآوري) تا ايجاد يك عملكرد جديد (بيشترين نوآوري) ارزيابي مي‌شود.