بررسي اثر قارچ ميكوريزا (Piriformospora indica) بر صفات مورفولوژيكي، فيزيولوژيكي و بيوشيميايي گياه دارويي استويا (Stevia rebaudiana) تحت تنش خشكي

گياه دارويي استويا از خانواده Asteraceae، حاوي تركيبات طبيعي، به ويژه استويوزيد و ريبائوديوزيد A است كه تخمين زده مي شود 150 تا 400 برابر شيرين تر از ساكاروز باشد. به منظور بررسي اثر قارچ اندوفيت Piriformospora indica در شرايط تنش آبي بر خصوصيات رويشي، پارامترهاي فيزيولوژيكي و عناصر ريزمغذي گياه دارويي استويا، آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي در چهار تكرار در سال 97-1396 اجرا شد. عامل اول تنش خشكي در چهار سطح (25، 45، 60 و 80 درصد ظرفيت مزرعه) و عامل دوم تلقيح نشاء با قارچ در دو سطح (عدم تلقيح و تلقيح باP. indica) بودند. صفات مورد مطالعه شامل كولونيزاسيون ريشه، وزن خشك، تعداد برگ، ارتفاع بوته، قطر ساقه، كلروفيل a، b، كلروفيل كل، كاروتنوئيد، پرولين، قندهاي محلول، قدرت آنتي اكسيداني و عناصر ريزمغذي شامل مس، آهن، روي و منگنز بودند. نتايج نشان داد كه صفات مورد ارزيابي در پژوهش حاضر تحت تأثير تيمارهاي اصلي قارچ و تنش خشكي قرار گرفتند. نهال هايي كه با قارچ اندوفيت P. indica تلقيح شده داراي بيش ترين درصد كولونيزاسيون ريشه، پارامترهاي رشد، محتواي رنگيزه هاي فتوسنتزي، تركيبات محلول و عناصر ريزمغذي نسبت به عدم تلقيح بودند. تنش خشكي موجب افزايش قندهاي محلول، ميزان پرولين و قدرت آنتي اكسيداني برگ گياه دارويي استويا شد و با افزايش تنش خشكي از 80 درصد ظرفيت زراعي به 25 درصد باعث كاهش مابقي صفات شد. طبق نتايج مقايسه ميانگين اثر برهمكنش قارچ در تنش خشكي، بيش ترين ميزان كولونيزاسيون ريشه، قطر ساقه  و محتواي كاروتنوئيد در تلقيح گياه با قارچ P. indica و تنش 25 درصد و قدرت آنتي اكسيداني در تنش 80 درصد مشاهده شد. باتوجه به نتايج تحقيق حاضر استفاده از قارچ P. indica بيش ترين تأثير مثبت بر خصوصيات كمي و كيفي گياه دارويي استويا نسبت به عدم تلقيح قارچ برخوردار بود.