ارزيابي همبستگي و تحليل ضرايب مسير صفات مرتبط با عملكرد ميوه در توده‌هاي فلفل (Capsicum annum L.) ايراني

با توجه به اهميت اقتصادي عملكرد ميوه و لزوم انتخاب گياهان با بهره وري بالا در برنامه هاي به نژادي، پژوهش حاضر به منظور تعيين ويژگي هاي مورفولوژيك تأثيرگذار در عملكرد ميوه و ارزيابي اثرات مستقيم و غيرمستقيم آن‌ها در 30 توده ي فلفل ايراني در قالب طرح كاملاً تصادفي با پنج تكرار به صورت گلداني در محل گلخانه تحقيقاتي دانشگاه اروميه طي سال 1396-1395 اجرا گرديد. نتايج حاصل از همبستگي هاي فنوتيپي نشان داد كه عملكرد ميوه داراي همبستگي مثبت و معني دار با صفات قطر ميوه، دور ميوه، وزن گوشت و وزن تك ميوه بود، اما صفات تعداد ميوه و طول ميوه همبستگي فنوتيپي منفي و معني داري با عملكرد ميوه داشتند. در بررسي همبستگي ژنتيكي، رابطه مثبت، قوي و معني داري بين عملكرد با وزن گوشت ميوه (0.907)، دور ميوه (0.891)، قطر ميوه (0.697)، وزن تك ميوه (0.646) و دور بوته (0.381) مشاهده گرديد. بر اساس نتايج رگرسيون گام‌ به ‌گام براي عملكرد ميوه هفت صفت وزن گوشت، دور بوته، قطر ميوه، تعداد ميوه، ارتفاع بوته، وزن كل بذر و تعداد شاخه به عنوان مؤثرترين صفات بر عملكرد ميوه وارد مدل شدند كه در مجموع 84.6 درصد از تغييرات كل عملكرد ميوه را توجيه نمودند. بر اساس نتايج تجزيه مسير صفات قطر ميوه (0.709) و وزن گوشت (0.289) به‌ترتيب بيشترين اثر مثبت و مستقيم را بر عملكرد ميوه نشان دادند. قطر ميوه داراي همبستگي ژنتيكي مثبت، قوي و معني داري (0.697) با عملكرد ميوه بود، همچنين اثر مستقيم مثبت (0.709) بر عملكرد ميوه نشان داد كه به طور تقريبي مي توان اين دو ضريب را با هم برابر درنظر گرفت. لذا انتخاب مستقيم از طريق صفت قطر ميوه مي تواند در بهبود عملكرد ميوه در توده هاي فلفل مفيد باشد.