پيرنگ حذفي؛ محلي براي القاي مفاهيم اسطوره‌اي و تلقين ناگفته‌ها

كهن ‌الگوها، عناصرِ ساختاري اسطوره‌ سازي هستند كه در روانِ ناهشيار، وجود دارند و زمينه‌اي براي نشان ‌دادنِ واكنش‌هاي مشابه به محرك‌هاي معيّن‌اند. كهن‌الگو در هر متن ادبي، سبب دسترس‌پذيرشدنِ پنداره‌هاي ازلي به‌شيوه‌اي هنرمندانه مي‌شود. دنياي امروز، نيازمند روايتي منسجم براي پاسخ به سؤالات بي‌جواب است. زبان اسطوره، با رهاكردن راوي از تنگناهاي زباني- عقيدتي، تأثير به‌سزايي در انسجام و غناي رمان‌هاي معاصر دارد و رمان اساطيري، بستري است براي دستيابي به هويتِ انسان كه در پيرنگ حذفي، نهفته‌است. مقالۀ حاضر با روش توصيفي- تحليلي، به تحليل و كاركرد اسطوره در چهار رمان گاوخوني، يكليا و تنهايي او، طوبا و معناي شب و داستان جاويد مي‌پردازد. در نتيجه، ضمن بهره‌گرفتن از پيرنگ اصلي و حذفي و نشان‌دادن آشفتگي دروني و رفتار شخصيت‌ها؛ از اساطير آب و پدركشي، هبوط، مار، خيروشر، عناصر اربعه و خرد، استفاده شده‌است. مدرس‌صادقي و پارسي‌پور، با اعتراض بر سنت­ها و قوانين حاكم و مدرسي و فصيح، با اساطير باستان، كهن‌الگوهاي مادينه را احيا كرده، جايگاه ايرانيان را يادآور شده‌اند.