بررسي ارتباط معنايي واژگاني در غزل ‌هاي حافظ

بررسي متون ادبي بر پايه‌ نظريه‌هاي زبان‌شناختي با توجه به پايه‌ علمي و تجربي آن‌ها در خوانش‌، كشف معاني و بازنمايي نتيجه‌بخش و دقيق‌ است. بر اين اساس بررسي روابط معنايي يكي از مؤلفه‌هاي اصلي معني‌‌شناسي در نماياندن شگردهاي زباني و معنايي، پايه‌ نظري پژوهش حاضر در بررسي ديوان حافظ به‌عنوان پيكره‌ مورد تحقيق درنظر گرفته شده‌است. در پژوهش حاضر كه روش توصيفي تحليلي(Descriptive analysis) مورد استفاده قرار گرفته‌است، هدف، تبيين و تحليل چگونگي روابط معنايي واژگان، ميزان بسامد و تأثير آن‌ها بر انسجام متن و گردش حول هسته‌ موضوعي بوده‌است. نتيجه‌ اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اشعار او با توجه به بسامد بالاي انواع روابط معنايي و عنصر تكرار در سطح واژگاني، عبارت و جمله، براي آموزش زبان به زبان‌آموزان فارسي كاربرد دارد و اين قابليت در آن ديده مي‌شود. هم‌چنين وجود روابط معنايي واژگان در محور عمودي هر غزل نشان‌دهنده‌ انسجام متني در غزل‌هاي بررسي شده‌است. برطبق تحليل انواع روابط معنايي كه از ديگر ويژگي‌هاي اين پژوهش است، بسامد مؤلفه‌ چندمعنايي كه با توجه به شمول آن بر صنايع ادبي، به‌نظر مي رسيد كاربرد بيشتري داشته‌باشد، كمتر از حد انتظار است.