نظام‌هاي مطابقه و حالت و نقش آنها در تعيين ردۀ زبان پشتو (گونۀ معيار- افغانستان)

در اين مقاله نظام مطابقه و نظام حالت زبان پشتو (گونه معيار) به بررسي گرفته شده و هدف آن شناسائي ويژگي‌هاي رده شناختي زبان پشتو است. براي رسيدن به اين هدف به مطالعه دستوري نظام‌هاي مطابقه و حالت پرداخته شده، و نهايتان نقش اين دو نظام در تعيين ردۀ زبان پشتو بررسي شده. زبان پشتو هم داراي نظام مطابقه بوده و هم داراي نظام حالت است، پس با توجه به نظام مطابقه و نظام حالت در زمان غيرگذشته ردۀ زبان پشتو فاعلي-مفعولي توصيف شده، ولي در زمان گذشته با توجه به نظام مطابقه و نظام حالت ردۀ آن كنائي مطلق خوانده شده است. پس رده زبان پشتو نه يكدست فاعلي_مفعولي است، و نه يكدست كنائي مطلق. زبان‌هاي كه چنين ويژگي را دارند، بنام زبان‌هاي نيم كنائي/دوگانه ياد مي‌گردند. در بخش افعال تركيبي سه نوع مطابقه معرفي شده، كه شامل مطابقۀ فعل تركيبي با فاعل، مطابقۀ فعل تركيبي با مفعول و مطابقه فعل تركيبي همزمان با فاعل و مفعول. اين نوع مطابقه در زمان آينده؛ در افعال امري زمان حال كامل؛ در افعال پرسشي، تعجبي و ندائي زمان حال كامل گزارش شده است.