بررسي حقيقت اختيار از منظر مكتب تفكيك؛ نقدي بر كتاب «مسأله علم الهي و اختيار»

حقيقت اختيار امري وجداني و بديهي است و همه انسان‌ها آن را با علم حضوري بسيط مي‌يابند، ولي تحليل و تفسير اين حقيقت و تبيين تفصيلي آن بسيار دشوار است و از مسائل اختلافي بين انديشمندان به‌شمار مي‌رود. اخيراً برخي انديشمندان مكتب تفكيك، با ردّ آموزه‌هاي فلسفي و عرفاني، تحليلي از حقيقت وجداني اختيار عرضه كرده‌اند كه از جهاتي شبيه تفكر اشاعره است. اين تحليل با ‌اينكه با ظاهري عقلي ارائه شده، اشكالات عقلي فراواني دارد كه برخي از آنها به نوع تقرير پيروان مكتب تفكيك اختصاص دارد. در اين مقاله، با روش تحليلي و توصيفي نشان داده‌ايم كه انديشه مكتب تفكيك در زمينه حقيقت اختيار و اختيار حقيقي نادرست است و در نتيجه همه ادعاهايي كه پيروان اين مكتب بر اين انديشه بنا كرده‌اند نيز بي‌دليل يا بي‌پايه و اساس به‌شمار مي‌روند. شايان ذكر است كه در اين نوشتار، اولاً ديدگاه مكتب تفكيك را انديشه‌هاي ارائه‌شده در كتاب «مسأله علم الهي و اختيار» در نظر گرفته‌ايم و ثانياً از تكرار اشكالاتي كه فلاسفه و متكلمان پيش از اين در نقد اين نظريه مطرح كرده‌اند، صرف ‌نظر نموده‌ايم.