واكاوي جامعه شناختي جنبش‌هاي حسني در عصر عباسي با تاكيد بر عوامل اقتصادي تا پايان سده دوم

مؤلفه ‏هاي اجتماعي، اقتصادي و سياسي عصر عباسي زمينۀ جنبش ‏هاي زيادي را رقم زده است. سلسله جنبش‏ هاي سادات و به‌ويژه حسنيان بخش قابل توجهي از جنبش ‏ها شيعي را در قرون مقتدم به خود اختصاص داده است. موضوع اين پژوهش شناسايي و تحليل زمينه‏ هاي جامعه ‏شناختي جنبش‏ هاي حسني با توجه به عوامل اقتصادي است. اين پژوهش با روش تحليلي به ارزيابي جنبش ‏هاي حسني از منظر جامعه‌شناختي مي‏ پردازد. اين جنبش‏ ها را مي‏توان در ردۀ جنبش ‏هاي سنتي دسته‌بندي كرد. عواملي چون اختلافات شاخۀ حسني و حسيني در مسائل مالي، اعمال فشارهاي اقتصادي و تصرف اموال شيعيان توسط امويان و عباسيان، ناكامي حسنيان در تصدي حكومت بعد از سقوط امويان، انديشۀ قيام به سيف و اختلافات اعتقادي ـ مذهبي مسلمانان در حجاز و عراق در عصر عباسي زمينۀ جنبش‏ هاي حسني را فراهم كرد. از آرمان‏ هاي جنبش حسنيان مي‏توان به مشروعيت و افضليت فرزندان امام حسن، عدم مشروعيت عباسيان، عدالت اقتصادي، پاي‌بندي به كتاب خدا و سنت رسول خدا(ص) و لزوم قيام امام بر عليه حاكم جائر، اشاره كرد.