تحليل اعلاميه‌هاي رضاخان از درگيري‌هاي داخلي تا تغيير سلطنت (1299-1304خ.)

در سال هاي واپسين و بحراني حكومت قاجار، فقدان دولت مركزي قدرتمند، موجب آن شد تا رضاخان سلسله مراتب قدرت را در مقام هاي رياست ديويزيون قزاق، وزارت جنگ و سرداري سپه، رئيس الوزرائي و سپس در دست گرفتن حكومت موقت را طي كرده و منجر به انقراض سلسله قاجار شود. طي اين دوران رضاخان اعلاميه هاي زيادي كه حاوي مضامين مختلف درباره وضعيت نظامي، اجتماعي و سياسي كشور بود، صادر نمود. بررسي و تحليل اين اعلاميه ها موجب مي شود تا دلايل، عوامل و چگونگي به قدرت رسيدن وي، روند تغيير سلطنت و تغييرات مهم حكومتي، نظامي و سياسي ايـران در اوايل سده چهاردهم خ. مورد بـررسي قرارگيرد. ساختار نظامي كشور، وضعيت امنيت و سامان دادن به آن، اولويت دادن به استقلال وطن، وطن گرايي، ايجاد نظم، رفاه و امنيت مردم ايران و اولويت هاي اجتماعي و سياسي از جمله موارد مهم و قابل توجه در اعلاميه هاي رضاخان پيش از رسيدن وي به مقام سلطنت است. در پژوهش پيش رو اين پرسش مطرح مي شود: اعلاميه هاي رضاخان حاوي چه نكاتي درباره اوضاع ايران در اواخر قاجار بوده و تأكيد وي بر كدام مؤلفه هاي سياسي و اجتماعي است؟ يافته هاي پژوهش از اين بيانيه ها، در فاصله زماني دست يابي وي به رياست ديويزيون قزاق تا رسيدن به مقام سلطنت، علاوه بر آشكاركردن سير تفكر و فعاليت هاي رضاخان، تغيير رويكرد وي، از منظر فكري و سياسي، از جايگاه سرباز به يك حاكم نظامي را نيز به خوبي نمايان مي سازند. نگارندگان تلاش دارند تا با استفاده از روش تحليل محتوا و با استناد به داده هاي كتابخانه اي و آرشيوي، به پژوهش موضوع مورد نظر بپردازند.