تبيين حقيقت امانت الهي از ديدگاه صدرالمتألهين و علامه طباطبايي

تثبيت رابطه حق -سبحانه و تعالي- با ماسوا نيازمند تبييني هماهنگ با بيان وحياني است. آيه 72 سوره احزاب معرّف امانت الهيه اي است كه انسان به رغم ظلوميّت و جهوليّت حامل آن است. چيستي اين امانت با رويكردهاي مختلف روايي كلامي معرفتي تحليل شده است؛ مفسران پيش از صدرالمتألهين احتمالاتي در اين زمينه مطرح كرده‏اند؛ اما از ديدگاه صدرالمتألهين و علامه طباطبايي همه آنها در حدّ حدس و گمان بوده و ملاحظاتي بر آنها وارد است؛ زيرا در همه آنها معناي امانت و تحفّظ بر آن در بازگرداندن سالم آن به صاحبش مغفول مانده است. هدف اين نوشتار نقض اقوال نادرست و تبيين حقيقت امانت الهيه بر اساس مباني حكمت متعاليه است. طبق تحليل معرفتي قرآني، امانت الهيه ولايت الهيه رسول خدا ص و اميرمؤمنان ع يا كمال مرتبه عبوديّت است و قوّه ظلوميّت وجهوليّت انساني بستر افاضه عدل و علم است و معناي مدحي دارد؛ گرچه در تحليلي ديگر خالي از معناي مذمّتي نيست. حمل امانت مذكور مبدأ و اساس تمام كمالات و تجسّم عيني همه خيرات و تمثّل تمامي كمالات انساني است. نتيجه اين مقاله مبدأ و مبناي تمام مطالعات در حوزه فلسفه دين است. روش توصيف و تحليل داده ها كتابخانه اي-اسنادي است.