واكاوي مناسبت سعادت و سياست در فلسفه سياسي ملاصدرا

تبيين چيستي و راه نيل به «سعادت» به عنوان ايده‌اي اساسي در زندگي انسان و «سياست» به عنوان جامع اعتبارات قدرت ‌بنياد بعدالاجتماعي، همواره مورد توجه فيلسوفان مسلمان بوده و صدرالمتألهين نيز از اين قاعده مستثني نبوده است. اين مقاله در پي پاسخ به اين سؤال اصلي است كه رابطه سعادت و سياست در ضمن فهم معناي آن‌ها نزد ملاصدرا چگونه است؟ در فرايند پاسخ به اين سؤال، مقاله به سعادت و مساوقت آن با وجود، خير و سلامت از نظر ملاصدرا مي‌پردازد و اهميت كمال عقل نظري و عملي را در تحقق سعادت بيان مي‌كند. صدرا از سعادات متفاضل و ملائمت آن‌ها با مرتبت انسان‌ها و توان ادراكيشان سخن مي‌گويد و در نهايت نيز به سعادت قصوي التفات دارد. سياستي كه او به اجمال طرح مي‌كند نيز بخشي از قوس صعود نفس و صيرورت سعادتمندانه‌اش با دو بال عقل نظري و عقل عملي است كه رهنمون بيت الله المحرم مي‌شود. حضور اجتماعي انسان شرط تكامل و نيل به سعادت عنوان شده و اساسا معاش، معبر معاد شناخته مي‌شود. پس در مقام دستاورد مقاله مي‌توان به وضوح، «برهم‌كنش دوسويه سعادت و سياست» را مورد اذعان قرار داد. در واقع هم تمام توجه صدرا در ترسيم ابعاد سياست مطلوبش، مصروف تأمين سعادت براي اهالي مدينه فاضله مي‌گردد تا در سايه انسان كامل، غايت نهايي كه فناء في الله است حاصل شود و هم تحصيل سعادت جز از مسير يك سياست متعاليه به دست نمي‌آيد. اين مقاله، با رويكردي بنيادين در پژوهش و روشي متخذ از روش تفسيري رئاليستي كه با حفظ تفاوت‌هايي در هستي‌شناسي معنا و معرفت‌شناسي آن به هرمنوتيك هرش نزديك است، معناي لفظي سعادت و سياست را در ژانر فلسفي اصاله الوجودي واكاويده است.