شناسايي مؤلفه‌ها و الزامات نظام ترويج كشاورزي تكثرگرا در ايران

نظام ترويج كشاورزي همواره از ابعاد مختلف نيازمند تحول و تعديل ساختاري بوده است كه در اين زمينه، رويكردهاي نهادي اصلاح‌گرايانه نظير تكثرگرايي مطرح شده است. بر اين اساس، هدف اين پژوهش آميخته (كيفي-كمّي)، شناسايي مؤلفه‌ها و الزامات نظام ترويج كشاورزي تكثرگرا در ايران بود كه با استفاده از تكنيك دلفي انجام گرفت. اعضاي پانل در دور اول شامل 20 نفر و در دور دوم 11 نفر از خبرگان دانشگاهي و حرفه‌اي ترويج و آموزش كشاورزي بودند كه با توجه به سطح تحصيلات، سوابق پژوهشي و يا داشتن تجربه كافي در حوزه ترويج كشاورزي تكثرگرا به شكل هدفمند انتخاب شدند. به منظور تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS، از ميانگين، انحراف معيار، ضريب تغييرات و ضريب هماهنگي كندال بهره گرفته شد. پس از انجام دو دور از تكنيك دلفي، 10 مؤلفه اصلي براي نظام ترويج كشاورزي تكثرگرا شامل ساختار سازماني، منابع اطلاعاتي، كارگزاران ترويج كشاورزي، منابع مالي، سياست‌ها و راهبردها، روش ها و كانال هاي ارتباطي، مخاطبان، شيوه سازماندهي و مديريت، محتوا و موضوعات و رهيافت‌ها، شناسايي شدند. همچنين، اجراي تكنيك دلفي در دور دوم منجر به شناسايي 24 الزام مختلف براي نظام ترويج كشاورزي تكثرگرا در ايران گرديد كه اين الزامات با استفاده از تكنيك تحليل محتواي كيفي با رويكرد تلخيصي و بر اساس تناسب مفهومي و قرابت معنايي مفاهيم، در قالب 10 گروه كلي اعم از توجه به رهيافت‌هاي ترويجي، توسعه امكانات و خدمات پشتيباني، الزامات ساختاري، كاهش تصدي‌گري دولت، الزامات قانوني، پوشش فراگير گروه ها و مخاطبان، پايش و ارزشيابي مستمر، شبكه سازي و هماهنگي بين كنشگران، ظرفيت سازي و توسعه شايستگي هاي حرفه اي و محتواسازي هدف مند براي برنامه‌هاي ترويجي، دسته بندي شدند. در مجموع، توجه به مؤلفه ها و الزامات شناسايي شده در اين پژوهش مي تواند در عمل، راهنماي مناسبي براي طراحي يك الگوي مطلوب از نظام ترويج كشاورزي تكثرگرا و در عين حال، اجرا و پياده سازي چنين نظامي در كشور باشد.