تاثير حمام متيل‌تستوسترون و تاموكسيفن بر نر سازي قزل‌آلاي رنگين‌كمان (Oncorhynchus mykiss)

تغيير جنسيت يكي از مهم‌ترين فناوري‌هايي است كه در سال‌هاي اخير وارد صنعت آبزي‌پروري شده است، به‌طوري‌كه امروزه نر سازي به‌عنوان پيش‌زمينه توليد ماهيان تمام ماده به‌طور وسيعي در ماهيان پرورشي به‌ويژه در آزادماهيان به‌كار مي‌رود. به همين دليل، در مطالعه حاضر، نر سازي ماهي قزل‌آلاي رنگين‌كمان با استفاده از هورمون متيل‌تستوسترون و همچنين تاموكسيفن به‌عنوان يك ماده غير هورموني با خاصيت ضد استروژني به‌روش حمام دادن كوتاه‌مدت موردبررسي قرارگرفت. لاروهاي قزل‌آلاي رنگين‌كمان در قالب چهار تيمار و سه تكرار براي هر تيمار، يك هفته بعد از تفريخ، به مدت 2 ساعت در معرض تيمارهاي آزمايشي قرار گرفتند: 1- الكل، بدون تيمار هورموني (شاهد)، 2- 0/5 ميلي‌گرم در ليتر متيل‌تستوسترون (MT 0.5)، 3- 2 ميلي‌گرم در ليتر متيل‌تستوسترون (MT 2) و 4- 2 ميلي‌گرم در ليتر تاموكسيفن (TAM 2). نتايج نشان داد كه در پايان دوره تحقيق، ماهيان تيمار هورموني متيل‌تستوسترون با دز 2 ميلي‌گرم در ليتر، نسبت به تيمار تاموكسيفن و گروه شاهد رشد بالاتري داشتند. مقايسه طول و وزن تيمارهاي مختلف به تفكيك جنسيت نشان داد كه بيش‌ترين مقدار طول مربوط به ماهيان نر تيمار MT 2 بود. وزن اين ماهيان نسبت به همه گروه‌ها، حتي نسبت به ماهيان ماده هم‌گروه (MT 2) نيز به‌طور معني‌داري بيش‌تر بود (0/05 p). يك‌بار حمام دوساعته هورمون متيل‌تستوسترون با دز 0/5 ميلي‌گرم در ليتر باعث توليد 36/7 درصد نر و تيمار هورموني 2 ميلي‌گرم در ليتر باعث توليد 43/3 درصد نر شده است، اما تاموكسيفن بر فرايند تمايز جنسي تأثير نگذاشت و وضعيت گناد اين ماهيان تفاوتي با ماهيان گروه شاهد نداشت؛ بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت كه حمام دوساعته متيل‌تستوسترون با دز 2 ميلي‌گرم در ليتر براي نر سازي قزل‌آلاي رنگين‌كمان مي‌تواند مناسب باشد.