تحليل تطبيقي مفاهيم اسطوره‌اي نماد انگشتري و بررسي بازتاب آن در حكايتي از اقبال نامۀ نظامي

نمادپردازي، يكي از كاربردي ترين شيوه ها براي انتقال و تداعي معاني است. از ديرباز تا كنون، هنرمندان و سخنوران به ياري همين ويژگي كاربردي نماد، جذّابيت هاي بيشتري به آثار خود افزوده اند. حكيم نظامي‌گنجه اي (وفات 614 هـ .ق)، يكي از برجسته ترين منظومه سرايان زبان پارسي است كه در مجموعه آثارش، بويژه پنج گنج، از زبان نمادين بهره برده است.  نمادپردازي نظامي، محصول آشنايي او با سنّت هاي فكري، فلسفي، فرهنگي و عرفاني رايج در زمان خود بوده و از منابع مختلفي سرچشمه گرفته است.  ازجمله نمادهاي به كاررفته در آثار اين شاعر بزرگ، نماد انگشتري است كه در تمدّن ها و فرهنگ هاي كهن، سابقۀ طولاني دارد. از نظرگاه تاريخي و باورهاي باستاني، انگشتري مفهوم پادشاهي، الوهيّت، جاودانگي و قدرت دارد. برهمين اساس، نتايج حاصل از پژوهش حاضر نمايانگر انطباق باورهاي باستاني و اساطيري نماد انگشتري با همين نماد در حكايت انگشتري و شبان اقبال نامۀ نظامي است. انگشتري در اين حكايت رمزي از قدرت برتر است و عناصر نمادين ديگر مانند چوپان، عصا و طلسم، همگي نماد انگشتري را تقويت مي كنند.