تك‌گويي نمايشي و مقاومت سياسي: خوانشي جيمسوني از رمان «بنياد گراي ملول» اثر محسن حامد

مقاله ي حاضر با خوانشي انتقادي به واكاوي رمان «بنياد گراي ملول» اثر محسن حامد با هدف بررسي امكان بروز مقاومت سياسي در نتيجه ي ويژگي هاي ظاهري اثر مورد اشاره مي پردازد. اسلوب و رويكرد ادبي اين مقاله بر پايه نظريات فيلسوف شهير معاصر فردريك جيمسون است. از ديدگاه جيمسون، در بسياري از موارد، برتري دادن محتواي اثر بر صورت آن (فرم) باوري اشتباه مي باشد زيرا ويژگي هاي ظاهري آثار هنري دربردارنده ي امكان مقاومت سياسي مي باشند كه به واسطه ي آن ها پايداري سياسي مخاطبان در برابر گفتمان هاي حاكم عملي مي گردد. پرسشي كه پژوهش پيش رو مطرح مي سازد اين است كه آيا رمان حامد مي تواند به دليل استفاده از تكنيك تك گويي نمايشي به برانگيختن حس مقاومت سياسي در مخاطب بينجامد. در اين خصوص، با خاموش كردن شهروند آمريكايي، ويژگي هاي ظاهري رمان اين امكان را در اختيار مخاطب قرار مي دهند تا با ورود به ذهن شخصيت اصلي جهان سومي داستان، به دنيا از دريچه ي نگاه وي بنگرد. علاوه بر آن، استفاده ي رمان از تك گويي نمايشي نه تنها امكان ورود خواننده اثر را به دنياي شخصيت اصلي مسلمان داستان فراهم مي نمايد، بلكه امكان ظهور ايستادگي سياسي مخاطب را در برابر گفتمان هاي بيگانه ستيزانه و اسلام هراسانه ي حاكم بر جامعه ي آمريكا در نتيجه ي حملات تروريستي يازدهم سپتامبر فراهم مي كند.